Patanjali : पतंजली योगपीठ उपचार: या कथेमध्ये, पतंजली योगपीठामध्ये योग, आयुर्वेद आणि पंचकर्माद्वारे रोगांवर उपचार कसे केले जातात, दुष्परिणामांवर उपचार कसे केले जातात, याबद्दल जाणून घेऊया.
पतंजली योगपीठ उपचार: आजकाल आपले जीवन खूप व्यस्त झाले आहे. सकाळी लवकर उठणे, ऑफिसला जाण्याची घाई, दिवसभर काम करणे आणि रात्री थकून झोपणे, हे नित्याचेच झाले आहे. दिवसाची सुरुवात मोबाईल किंवा अलार्मने होते आणि मोबाईल स्क्रोलिंगनेही संपते.
या प्रकारच्या जीवनशैलीचा परिणाम हळूहळू शरीरावर दिसू लागतो. थायरॉईड (thyroid), मधुमेह, (diabetes),पीरियड्सच्या समस्या अशा समस्या सामान्य झाल्या आहेत. यापासून बचाव करण्यासाठी लोक दिवसभर औषधे घेत राहतात, परंतु अनेक वेळा जास्त औषधे कमी फायदा देतात आणि समस्या अधिक वाढवतात.
पतंजली योगपीठ म्हणजे काय? (Patanjali)
ही अडचण पाहून योगगुरू स्वामी रामदेव आणि आचार्य बाळकृष्ण (Acharya-Balkrishna)यांनी हरिद्वारमध्ये पतंजली योगपीठ सुरू केले. हे केवळ एक आयुर्वेदिक केंद्र (Ayurvedic-Centre)नाही तर एक संपूर्ण आरोग्य केंद्र आहे जिथे शरीराला आतून बरे करण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते. येथे रोग केवळ दडपला जात नाही, तर त्याच्या मुळापर्यंत पोहोचून तो बरा करण्याचा प्रयत्न केला जातो. योग, आयुर्वेद, पंचकर्म आणि निसर्गोपचार यांची सांगड घालून उपचार केले जातात.
योग आणि प्राणायामने सुरुवात होते
येथे दिवसाची सुरुवात योगासने आणि प्राणायामने होते. सामान्य लोक सकाळी चहा किंवा मोबाईलने दिवसाची सुरुवात करतात, तर इथे लोक मोठ्या हॉलमध्ये एकत्र योगासने करतात. येथे दररोज हजारो लोक योगासने आणि प्राणायाम करतात. त्याचा फायदा म्हणजे शरीरासोबत मनही शांत राहते. योगानंतर आयुर्वेदिक वैद्य रुग्णाची स्थिती पाहून पुढील उपचार ठरवतात. त्यामुळे उपचार योग्य दिशेने जातात आणि रुग्णाला बरे वाटते.
प्रत्येक रुग्णानुसार उपचार
पतंजली योगपीठाचे सर्वात मोठे वैशिष्टय़ म्हणजे येथे प्रत्येकाला एकच औषध दिले जात नाही. प्रत्येक रुग्णाचे शरीर वेगळे असते, त्यामुळे त्यानुसार उपचार केले जातात. आयुर्वेदानुसार शरीराची वाटणी वात, पित्त आणि कफमध्ये केली जाते आणि त्याच आधारावर औषधे आणि उपचार दिले जातात. येथील वातावरणही शांत राहते, ज्यामुळे रुग्णाला मानसिक शांती मिळते.
येथे योगासने, हर्बल औषधे आणि योग्य खाण्याच्या सवयींद्वारे उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि थायरॉईड यांसारख्या आजारांवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
संपूर्ण उपचार प्रक्रिया कशी कार्य करते?
येथे एका निश्चित प्रक्रियेनुसार उपचार केले जातात. सर्वप्रथम वैद्य रुग्णाचे शरीर आणि रोग समजून घेतात. यानंतर, आहार बदलला जातो आणि साधे, हलके अन्न दिले जाते. दररोज योगासने आणि प्राणायाम आवश्यक आहेत, ज्यामुळे शरीर सक्रिय राहते. यासोबतच आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींपासून बनवलेली औषधे दिली जातात. अनेक प्रकरणांमध्ये, पंचकर्म थेरपी(Panchakarma-therapy) देखील केली जाते, ज्यामध्ये शरीरातील घाण काढण्याचा प्रयत्न केला जातो. जर एखाद्याला दीर्घकाळ औषधांचा त्रास होत असेल, तर येथील पद्धत नवीन पर्याय बनू शकते.