मासिक पाळीतील वेदनाशामक औषधे गर्भधारणेत अडथळा आणतात? सत्य जाणून घ्या.
Painkillers-for-menstrual-periods : मासिक पाळीच्या वेळी अनेक स्त्रियांना असह्य वेदना होतात. अशा परिस्थितीत महिला वेदनाशामक किंवा वेदनाशामक गोळ्या घेतात. पण या काळात घेतलेल्या वेदनाशामक औषधांमुळे गर्भधारणा थांबते की समस्या निर्माण होतात?
बर्याच स्त्रियांसाठी, मासिक पाळीच्या वेदना खूप असह्य असू शकतात. काही महिलांना सौम्य वेदना होतात, तर काहींना इतके तीव्र वेदना होतात की दैनंदिन कामे करणेही कठीण होते. अशा वेळी आराम मिळण्यासाठी अनेक महिला पेनकिलरवर अवलंबून असतात. मासिक पाळीच्या काळात वेदनाशामक औषधे घेण्याबाबत आपल्या समाजात अनेक गैरसमज आणि भीती प्रचलित आहे. सर्वात मोठा गैरसमज म्हणजे ‘मासिक पाळीच्या काळात वेदनाशामक औषधे घेतल्याने नंतर गर्भधारणेमध्ये समस्या निर्माण होतात.’ यात किती तथ्य आहे ते समजून घेऊया.
वैद्यकीय शास्त्रानुसार मासिक पाळीत वेदना गर्भाशयाच्या आकुंचनने होतात. दर महिन्याला, गर्भधारणेच्या तयारीसाठी स्त्रीच्या शरीरात गर्भाशयाच्या आत एक मऊ अस्तर तयार होते. जेव्हा गर्भधारणा होत नाही, तेव्हा गर्भाशय आकुंचन पावते. या आकुंचनांना चालना देण्यासाठी, स्त्रीचे शरीर प्रोस्टाग्लँडिन नावाचे रसायन सोडते. मासिक पाळीच्या अगदी आधी त्यांची पातळी लक्षणीय वाढते. प्रोस्टॅग्लँडिनची (Prostaglandins) पातळी जितकी जास्त असेल तितकी त्याला वेदना आणि पेटके अधिक तीव्र होतील. याव्यतिरिक्त, आकुंचन दरम्यान, गर्भाशयाला ऑक्सिजनचा (oxygen)पुरवठा तात्पुरता कमी होतो, जे वेदनांचे एक प्रमुख कारण आहे.
कोणती औषधे घेणे सुरक्षित आहे? (Painkillers-for-menstrual-periods)
मासिक पाळीच्या वेदना कमी करण्यासाठी मर्यादित आणि योग्य प्रमाणात वेदनाशामक घेणे पूर्णपणे सुरक्षित आहे. ibuprofen किंवा mefenamic acid सारखी औषधे सामान्यतः मासिक पाळीच्या क्रॅम्पसाठी वापरली जातात. ही औषधे शरीरातील प्रोस्टॅग्लँडिन (Prostaglandins) रसायनांचे उत्पादन कमी करतात.
जेव्हा ही रसायने कमी होतात, तेव्हा गर्भाशयाचे आकुंचन सामान्य होते, ज्यामुळे वेदनापासून त्वरित आराम मिळतो. याशिवाय, ही औषधे मासिक पाळीत होणारा जड रक्तस्राव नियंत्रित करण्यास देखील मदत करतात.
गरोदरपणातील गुंतागुंत ही केवळ ‘गैरसमज’ आहे.
मासिक पाळीच्या वेळी घेतलेल्या वेदनाशामक औषधांचा महिलांच्या गर्भाशयावर किंवा प्रजनन क्षमतेवर कोणताही विपरीत परिणाम होत नाही, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. यामुळे भविष्यातील गर्भधारणेला बाधा येईल, ही कल्पना पूर्णपणे गैरसमज आणि ऐकीव आहे. ही औषधे वेदना सिग्नल आणि जळजळ केवळ काही तासांसाठी दाबतात; प्रजनन प्रणालीवर त्यांचा कायमस्वरूपी प्रभाव पडत नाही.
तुम्ही प्रत्यक्षात काय कराल?
रिकाम्या पोटी घेऊ नका – वेदनाशामक औषधे कधीही रिकाम्या पोटी घेऊ नयेत; यामुळे ऍसिड रिफ्लक्स किंवा पोटात अल्सर होऊ शकतात.
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या – नेहमी डॉक्टर किंवा स्त्रीरोगतज्ज्ञांनी सांगितल्यानुसार योग्य डोस घ्या. विनाकारण औषध पुन्हा पुन्हा घेऊ नका.
असामान्य वेदनांकडे दुर्लक्ष करू नका – मासिक पाळीच्या वेदना इतक्या असह्य होत असतील की औषधोपचार करूनही ते दूर होत नसेल तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. हे एंडोमेट्रिओसिस (Endometriosis) किंवा फायब्रॉइड्स (fibroids) सारख्या दुसऱ्या वैद्यकीय स्थितीचे लक्षण असू शकते.