ITI-New-Marksheet-Format : ITI नवीन मार्कशीट फॉरमॅट DGT: केंद्र सरकारच्या कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाने औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमध्ये मार्कशीटच्या फॉरमॅटमध्ये ऐतिहासिक बदल केला आहे. 2025 मध्ये प्रवेश घेतलेल्या आणि जून 2026 मध्ये मुख्य परीक्षेला बसलेल्या प्रशिक्षणार्थींना आता नवीन ‘ई-प्रमाणपत्र’ (‘E-Certificate’) मिळेल. यामध्ये पहिल्या वर्षात नापास झालेल्या विद्यार्थ्यांना ‘नापास’ ऐवजी क्रेडिट दिले जाणार आहे. तसेच, Apar ID चे गुण, शैक्षणिक बँक ऑफ क्रेडिट आणि व्यावहारिक कार्य अनुभव मार्कशीटमध्ये जोडले जातील.
माउंट रेप, नाशिक: औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमध्ये (आयटीआय) मुख्य परीक्षेला बसणाऱ्या प्रशिक्षणार्थींच्या गुणपत्रिकेचे स्वरूप बदलण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. केंद्र सरकारच्या कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाने (DGT) महाराष्ट्रासह सर्व राज्यांना याबाबत लेखी आदेश दिले आहेत.
हा बदल देशभरातील ‘क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम’ अंतर्गत 2025 मध्ये प्रवेश घेणाऱ्या प्रशिक्षणार्थ्यांना लागू होईल आणि आता ते पुढील महिन्यात परीक्षेला बसतील. हा बदल त्यांच्या नवीन ई-प्रमाणपत्र आणि निकालात दिसून येईल. ‘आयटीआय’मधील अनेक अभ्यासक्रम दोन वर्षांच्या कालावधीचे आहेत. यापूर्वी, प्रशिक्षणार्थी पहिल्या वर्षी काही विषयात अनुत्तीर्ण झाल्याचा निकाल ‘नापास’ म्हणून चिन्हांकित केला जात होता. ‘नापास’ असाच शेरा देऊन प्रशिक्षणार्थींना दुसऱ्या वर्षाला प्रवेश देण्यात आला.
प्रशिक्षणार्थीकडे त्याच्या ट्रेडनुसार 50, 100 आणि 250 गुणांचे वेगवेगळे पेपर असतात. यापैकी 250 गुण हे प्रशिक्षणार्थींनी केलेल्या कामगिरीसाठी आहेत. लेखी पेपरसाठी 33 टक्के गुण आणि प्रात्यक्षिकासाठी 60 टक्के गुण अनिवार्य आहेत. याशिवाय ‘आयटीआय’ मधील अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर, प्रशिक्षणार्थी प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव घेण्यासाठी (नोकरी प्रशिक्षणावर) उद्योगांमध्ये जातो.
आता या प्रशिक्षणासाठी मिळालेले गुणही गुणपत्रिकेत समाविष्ट केले जाणार आहेत. अर्थात, निकालातील हा बदल केवळ मुख्य परीक्षेच्या मार्कशीटसाठी असेल. डीजीटीने आदेशात म्हटले आहे की, पुरवणी परीक्षेसाठी उत्तीर्ण किंवा अनुत्तीर्ण हे पूर्वीप्रमाणेच राहतील.
ज्यामध्ये मोठ्या संख्येचा समावेश आहे (ITI-New-Marksheet-Format)
‘ITI’ प्रशिक्षणार्थींना नवीन ई-फॉर्मेटमध्ये राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्र मिळेल. यामध्ये त्यांच्या मोठ्या संख्येचा समावेश असेल. यापूर्वी असा क्रमांक गुणपत्रिकेवर नव्हता. तसेच, संबंधित विद्यार्थी किंवा प्रशिक्षणार्थी यांनी शैक्षणिक कालावधीत ‘अपार आयडी'(Immense ID) नुसार मिळवलेले क्रेडिट देखील या मार्कशीटमध्ये समाविष्ट केले जाईल. प्रशिक्षणार्थींना ‘अकादमी बँक ऑफ क्रेडिट’ दिसेल.
औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांच्या लाखो प्रशिक्षणार्थींसाठी एक अतिशय महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी. केंद्र सरकारच्या ‘डीजीटी’ विभागाने महाराष्ट्रासह सर्व राज्यांना मार्कशीटचे स्वरूप बदलण्याचे लेखी आदेश जारी केले आहेत.