Gender-diagnosis : जगातील कोणत्या देशांमध्ये गर्भधारणेदरम्यान गर्भात वाढणारा मुलगा आहे की मुलगी हे सांगितले जाते? पाकिस्तानातील (Pakistan) कायदा काय आहे?भारतात गर्भधारणेदरम्यान मुलाचे लिंग जाणून घेणे कायद्याने निषिद्ध आहे. जगात अनेक देश आहेत, जिथे काही अटींसह हे कायदेशीर आहे. चला, त्या देशांविषयी जाणून घेऊया.
काही देशांमध्ये परवानगी (Gender-diagnosis)
भारतात प्रसूतीपूर्वी मुलाचे लिंग जाणून घेणे बेकायदेशीर आहे. भारतात मूल जन्माला येईपर्यंत आई-वडिलांना हे कळू शकत नाही की पोटातील मूल मुलगा आहे की मुलगी. तसेच, जगातील अनेक देशांमध्ये अशे करण्यास काही अटींसह पूर्णपणे परवानगी आहे
भारतात पूर्णपणे बंदी-
जगातील अनेक देशांमध्ये अल्ट्रासाऊंड, (Ultrasound)एनआयपीटी (NIPT) रक्त तपासणी किंवा इतर चाचण्यांद्वारे गर्भधारणेदरम्यान लिंग सांगण्यास पूर्णपणे बंदी आहे. भारतात, गर्भधारणापूर्व आणि प्री-नॅटल डायग्नोस्टिक तंत्र (PCPNDT) कायदा, 1994 अंतर्गत गर्भातील मुलाचे लिंग जाणून घेणे आणि सांगणे पूर्णपणे प्रतिबंधित आहे.
जगातील कोणत्या देशांमध्ये लिंगचाचणीची परवानगी आहे?
जगात असे अनेक देश आहेत जिथे गर्भधारणेदरम्यान गर्भ मुलगा आहे की मुलगी हे सांगितले जाते. युनायटेड स्टेट्सबद्दल बोलायचे तर, येथे कोणतीही फेडरल बंदी नाही, बहुतेक क्लिनिकमध्ये लिंग तपासणीस परवानगी आहे, तर मेक्सिकोमध्ये देखील याची पूर्णपणे परवानगी आहे. संयुक्त अरब अमिराती (UAE) मध्ये काही अटींसह मुलाचे लिंग जाणून घेण्याची परवानगी आहे.
पाकिस्तानात लिंगचाचणी करता येते का?
पाकिस्तानबद्दल अनेकदा लोक हा प्रश्न विचारतात की, इथे लिंग जाणून घेण्याची परवानगी आहे का? दैनिक संसद टाइम्सच्या अहवालानुसार, होय, बहुतेक परिस्थितींमध्ये लिंग जाणून घेण्याची परवानगी आहे. पाकिस्तानमध्ये, याबाबत कोणताही स्पष्ट केंद्र सरकारचा राष्ट्रीय कायदा नाही, जो भारताप्रमाणेच जन्मपूर्व लिंग निर्धारण पूर्णपणे प्रतिबंधित करतो, जरी पाकिस्तानमध्ये गर्भधारणेदरम्यान लिंग प्रकट करण्यास सामान्यतः कायदेशीर परवानगी नाही.
कोणत्या परिस्थितीत लिंग नमूद करावे लागेल?
काही स्त्रोतांमध्ये गंभीर आरोग्य जोखीम वगळता हे बेकायदेशीर म्हणून वर्णन केले गेले आहे, परंतु अल्ट्रासाऊंड दरम्यान डॉक्टर अनेकदा लिंग सांगतात, जेव्हा स्कॅन 18-20 आठवड्यांत केले जाते, तेव्हा डॉक्टर अनेकदा लिंग सांगतात, तर गंभीर रोग असल्यास (जसे की काही अनुवांशिक रोग जे फक्त मुले किंवा मुलींना होतात), तर डॉक्टर लिंग सांगू शकतात.
पूर्ण बंदी असलेले देश-
भारतात, गर्भधारणेदरम्यान मुलाचे लिंग जाणून घेण्यावर पूर्णपणे बंदी आहे, तर चीनमध्ये देखील याची परवानगी नाही. व्हिएतनामसारख्या काही आशियाई देशांमध्येही याची परवानगी नाही.
पाकिस्तानमध्ये गर्भधारणेदरम्यान मुलगा की मुलगी हे सांगणे कायद्याने परवानगी नाही. गर्भाचे लिंग तपासणे आणि सांगणे बेकायदेशीर मानले जाते, आणि असे करणाऱ्यांवर कारवाई व शिक्षा होऊ शकते.
पाकिस्तानातील कायदा आणि वास्तव
• लैंगिक तपासणीवर बंदी: भारताप्रमाणेच पाकिस्तानमध्येही गर्भधारणेदरम्यान लिंग सांगणे कायद्याने मनाई आहे.
• क्लिनिकमध्ये गुप्तपणे प्रथा: काही खासगी क्लिनिक आणि हॉस्पिटल्स Preimplantation Genetic Diagnosis (PGD), sperm sorting सारख्या
पद्धती वापरतात, पण हे अधिकृतपणे मान्य नाही
• कायदेशीर कारवाई: गर्भाचे लिंग सांगणे किंवा निवड करणे बेकायदेशीर असल्याने दोषींवर शिक्षा होऊ शकते.
• सामाजिक वादविवाद: पाकिस्तानात या विषयावर मोठा वाद आहे—काही लोक याला वैद्यकीय प्रगती मानतात तर काहीजण याला नैतिक व कायदेशीर उल्लंघन मानतात.
तुलना: भारत विरुद्ध पाकिस्तान
देश गर्भधारणेदरम्यान लिंग तपासणी कायदेशीर स्थिती
भारत पूर्णपणे बंदी Pre-Conception and Pre-Natal Diagnostic Techniques (PCPNDT) Act अंतर्गत शिक्षा
पाकिस्तान कायद्याने मनाई, पण काही क्लिनिक गुप्तपणे करतात अधिकृत कायदा अस्पष्ट, पण लिंग सांगणे बेकायदेशीर
महत्त्वाचे मुद्दे
• गर्भाचे लिंग सांगणे पाकिस्तानात बेकायदेशीर आहे.
• क्लिनिकमध्ये गुप्तपणे लिंग निवड पद्धती वापरल्या जातात, पण त्या कायदेशीर नाहीत.
• सरकारकडून अशा प्रथांवर कारवाई केली जाते.