12year-old-girl-dies : नुकतेच एका मुलीला उवांमुळे आपला जीव गमवावा लागला, हे तुम्हाला विचित्र वाटेल, पण हे खरे आहे. अशा परिस्थितीत, उवा मृत्यूचे कारण कशा बनू शकतात हे आपण डॉक्टरांकडून जाणून घेऊया. (12year-old-girl-dies)
ग्रेटर नोएडा येथील NIIMS मेडिकल कॉलेजमधील त्वचाविज्ञान विभाग प्रमुख डॉ. शेफाली महालावत यांच्या म्हणण्यानुसार, उवाTaskResponse सहसा क्षुल्लक मानल्या जातात, पण वेळीच उपचार न केल्यास गंभीर संसर्ग होऊन मृत्यूही ओढवू शकतो. एका 12 वर्षीय मुलीच्या उवांमुळे झालेल्या मृत्यूच्या बातमीने हेच अधोरेखित केले आहे. उवा केवळ खाज निर्माण न करता, योग्य काळजी न घेतल्यास धोकादायक संक्रमण पसरवू शकतात.
जू म्हणजे काय? (12year-old-girl-dies)
उवा हे अतिशय लहान परजीवी कीटक आहेत, जे मानवी टाळूमध्ये राहतात. केसांच्या मुळांपासून रक्त शोषून ते जगतात. उवांचे तीन प्रकार आहेत, परंतु डोक्यातील उवा मुलांमध्ये जास्त आढळतात. ही समस्या मुख्यतः शाळेत जाणाऱ्या मुलांमध्ये दिसून येते, कारण तेथे मुले एकमेकांच्या अधिक संपर्कात असतात.
उवा कशा पसरतात?
डॉक्टरांच्या मते, उवा खूप सहज पसरतात. याची मुख्य कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत.
1. हेड टू हेड संपर्क
मुले जेव्हा खेळतात, एकत्र बसतात किंवा वाचत असताना वाकतात तेव्हा उवा एका डोक्यावरून दुसऱ्या डोक्यात जाऊ शकतात.
2. कंगवा, केसांची क्लिप आणि रिबन शेअर करणे-
एकच कंगवा किंवा केसांचा वापर करून अनेक मुलांद्वारे उवा पसरतात.
3. टॉवेल आणि उशी सामायिक करणे-
घरी किंवा वसतिगृहात तोच टॉवेल किंवा उशी वापरल्याने धोका वाढतो.
4. संक्रमित व्यक्तीचे कपडे-
विशेषतः स्कार्फ, टोपी किंवा स्कार्फ शेअर करून.
उवांची लक्षणे कोणती?
सुरुवातीला, उवा फार धोकादायक वाटत नाहीत, परंतु त्यांची लक्षणे हळूहळू वाढतात: डोक्यात तीव्र खाज सुटणे, रात्री जास्त खाज सुटणे, लाल किंवा सुजलेली टाळू, वारंवार स्क्रॅचिंगमुळे जखमेची निर्मिती, केसांमध्ये पांढरी अंडी दिसणे, डोक्यातून दुर्गंधी (गंभीर प्रकरणांमध्ये), उवांमधून संसर्ग कसा पसरतो?
डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की, उवांमुळे थेट मृत्यू होत नाही, परंतु त्यांच्यामुळे होणारे संक्रमण जीवघेणे ठरू शकते.
1. सतत खाजल्यामुळे जखमा-
जेव्हा एखादे मूल किंवा कोणतीही व्यक्ती सतत डोके खाजवते तेव्हा टाळूवर लहान जखमा तयार होतात.
2. जीवाणूंचा प्रवेश-
या खुल्या जखमांमधून जीवाणू शरीरात प्रवेश करतात. त्यामुळे त्वचेला संसर्ग होतो
3. पू आणि सूज-
वेळेवर उपचार न केल्यास जखमांमध्ये पू भरून टाळूला संसर्ग होतो.
4. शरीरात संसर्गाचा प्रसार-
गंभीर प्रकरणांमध्ये, हा संसर्ग रक्तामध्ये पसरू शकतो, ज्याला सेप्सिस म्हणतात. ही स्थिती अत्यंत धोकादायक आहे आणि जीवघेणा देखील होऊ शकते.
12 वर्षाच्या मुलीचा मृत्यू कसा झाला?
डॉक्टरांच्या मते, अशा प्रकरणांमध्ये या गोष्टी अनेकदा समोर येतात:
जुगाराला हलके घेणे धोकादायक का आहे?
आपल्या समाजात, जुगार खेळणे ही एक लहान स्वच्छता समस्या मानली जाते. अनेक वेळा पालक लाजाळूपणामुळे किंवा निष्काळजीपणामुळे डॉक्टरांकडे जात नाहीत. ही विचारसरणी सर्वात घातक ठरते.
जर उवा 7-10 दिवसांपेक्षा जास्त काळ राहिल्या, तीव्र खाज सुटली किंवा डोक्यावर जखमा दिसू लागल्या, तर तत्काळ वैद्यकीय उपचार आवश्यक असल्याचे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.
जुगारापासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे?
1. नियमित डोके तपासणी
आठवड्यातून किमान एकदा मुलांचे केस काळजीपूर्वक तपासा
2. कंगवा आणि टॉवेल वेगळे ठेवा-
प्रत्येक मुलाची स्वतःची कंगवा, टॉवेल आणि उशी असावी
3. शाळेत जनजागृती-
शाळेतील एखाद्या मुलाला उवा असल्यास, इतर मुलांचीही तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे.
4. केस स्वच्छ ठेवा-
केस नियमितपणे धुणे आणि स्वच्छ ठेवणे खूप महत्वाचे आहे.
उवा असल्यास काय करावे?
योग्य उपचार घ्या
तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितल्यानुसार मेडिकेटेड अँटी-लाइस लोशन किंवा शैम्पू वापरा
औषध लागू केल्यानंतर, बारीक कंगवाने निट्स काढा.
घरातील सर्व सदस्यांची तपासणी
एखाद्याला उवा असतील तर इतरांनाही उवा असू शकतात.
स्वच्छता
कपडे, उशा, बेडशीट गरम पाण्यात धुवा
कंगवा गरम पाण्यात बुडवून स्वच्छ करा.
घरगुती उपाय पुरेसे आहेत का?
खोबरेल तेल, कडुलिंब किंवा व्हिनेगर यांसारखे घरगुती उपचार काही प्रमाणात मदत करू शकतात, परंतु गंभीर प्रकरणांमध्ये ते पुरेसे नाहीत. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय केवळ घरगुती उपचारांवर अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते.
पालकांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला
तुमच्या मुलाची खाज हलके घेऊ नका
डोक्यावर जखमा दिसल्यास ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
औषधांचा पूर्ण कोर्स घ्या
लाज किंवा भीतीमुळे उपचार पुढे ढकलू नका
केसातील उवा सामान्य असली तरी, दुर्लक्ष করলে गंभीर परिણામ होऊ शकतात. एका 12 वर्षांच्या मुलीचा मृत्यू दर्शवतो की लहान वाटणारा आजारही उपचारांभावी जीवघेणा ठरू शकतो. वेळीच निदान, योग्य उपचार आणि जागरूकता हेच यावरील उत्तम उपाय आहेत. मुलांच्या आरोग्याची काळजी घेणे आवश्यक आहे, निष्काळजीपणा नव्हे.