NEFT-RTGS-IMPS : तुम्ही मोबाईल बँकिंग वापरता की नेट बँकिंग? NEFT, RTGS आणि IMPS मधील फरक आणि शुल्क जाणून घ्या. डिजिटल युगात सुरक्षित आणि जलद बँकिंगसाठी NEFT, RTGS आणि IMPS चा वापर महत्त्वाचा आहे.
आता मात्र इंटरनेटमुळे घरबसल्या बँकिंग सेवा वापरण्याची सोय उपलब्ध झाली आहे. डिजिटल बँकिंगच्या माध्यमातून अगदी मोठे व्यवहारही काही मिनिटांत करता येतात. तुम्ही तुमच्या खोलीत बसून किंवा कुटेही असाल तरी तुमचे कोणतेही खाते ऑपरेट करू शकता.
मात्र, डिजिटल युगात बँकिंग व्यवहार जलद करण्यासोबतच सुरक्षित राहणेही गरजेचे आहे. बँका याची विशेष काळजी घेतात. म्हणून, NEFT, RTGS आणि IMPS सारख्या ऑनलाइन निधी हस्तांतरण प्रणाली बँकिंग व्यवहारांसाठी वापरल्या जातात. मोबाईल बँकिंग किंवा इंटरनेट बँकिंग वापरणारे लोक हे पर्याय वापरतात, परंतु त्यांच्याकडे त्यांच्याबद्दल संपूर्ण माहिती नसते.
थोडक्यात माहिती (NEFT-RTGS-IMPS)
चला जाणून घेऊया NEFT, RTGS आणि IMPS चा अर्थ काय आहे? कोणत्या प्रकारच्या व्यवहारासाठी कोणता पर्याय वापरणे योग्य आहे? अशा व्यवहारांसाठी बँक तुमच्याकडून किती शुल्क आकारते:-
NEFT म्हणजे काय?
NEFT म्हणजे नॅशनल इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर(National Electronic Fund Transfer). याद्वारे तुम्ही तुमच्या बँक खात्यातून दुसऱ्या व्यक्तीच्या बँक खात्यात पैसे ट्रान्सफर करू शकता. NEFT च्या माध्यमातून देशात कुठेही कोणत्याही बँक खात्यात पैसे पाठवले जाऊ शकतात.
पण, ही यंत्रणा रिअल-टाइममध्ये काम करत नाही. त्यामुळे पैसे पोहोचायला थोडा वेळ लागतो. तुम्ही NEFT द्वारे किमान 1 रुपये ट्रान्सफर करू शकता. कमाल मर्यादा ग्राहकाच्या विभागावर अवलंबून असते.
जर तुम्ही तुमच्या बचत खात्यात या मर्यादेपेक्षा जास्त रोख जमा करणार असाल तर तुम्हाला प्राप्तिकराची नोटीस मिळेल, RBI चे नियम जाणून घ्या.
RTGS म्हणजे काय?
RTGS म्हणजे रिअल टाइम ग्रॉस सेटलमेंट. हे मोठ्या प्रमाणात पैसे हस्तांतरित करण्यासाठी वापरले जाते. यामध्ये हस्तांतरित केलेली रक्कम तात्काळ लाभार्थ्यांच्या खात्यात जाते. कधीकधी विशेष कारणांमुळे एक किंवा दोन तास लागू शकतात. RTGS साठी किमान हस्तांतरण मर्यादा 2 लाख रुपये आहे. त्याची वरची मर्यादा निश्चित केलेली नाही.
IMPS म्हणजे काय?
IMPS चे पूर्ण रूप तात्काळ मोबाईल पेमेंट सेवा आहे. हे मोबाईल आणि इंटरनेट बँकिंगद्वारे 24×7 वापरले जाऊ शकते. म्हणजे रात्री 2 वाजताही तुम्ही कोणाच्या तरी खात्यात पैसे ट्रान्सफर करू शकता. लाभार्थ्याला ही रक्कम त्वरित मिळेल. कारण, ही यंत्रणा रिअल टाईममध्ये काम करते.
IMPS मध्ये, हस्तांतरण परवानगीची श्रेणी किमान रु. 1 ते कमाल रु. 5 लाखांपर्यंत असते.
तुम्ही तुमच्या बचत खात्यात जास्तीत जास्त किती रक्कम ठेवू शकता? 10 पैकी 8 जणांना RBI चा हा नियम माहीत नाही.
कोण व्यवस्थापित करते?
भारतातील RTGS आणि NEFT पेमेंट प्रणालीचे कार्य रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडे आहे. IMPS, RuPay, UPI सारख्या प्रणाली नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) द्वारे ऑपरेट केल्या जातात.