सय्यद मोहम्मद बशीर बद्र: नाव कसे बदलले, ‘बद्र’चा अर्थ आणि त्याची कहाणी जाणून घ्या.

Bashir-Badr-Name : प्रसिद्ध उर्दू कवी (Famous-Urdu-poet)बशीर बद्र यांचे आज वयाच्या 91 व्या वर्षी भोपाळ येथे निधन झाले. या कथेमध्ये आम्ही तुम्हाला त्यांच्या आडनावाच्या ‘बद्र’चा अर्थ सांगत आहोत.

बशीर बद्र खरे नाव : प्रसिद्ध उर्दू कवी बशीर बद्र (Bashir-Badr)आता या जगात नाहीत, परंतु त्यांची कविता लोकांच्या हृदयात सदैव जिवंत राहील. त्यांच्या निधनाने साहित्य आणि काव्यविश्वात शोककळा पसरली आहे. बशीर बद्र यांनी लाखो लोकांच्या हृदयात आपल्या गझल आणि दोहेने विशेष स्थान निर्माण केले.

त्यांच्या कवितेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ते अगदी अवघड गोष्टीही अगदी सोप्या शब्दात सांगायचे. त्यांच्या गझलमध्ये प्रेम, वेदना, आशा आणि जीवनाचे अनुभव स्पष्टपणे दिसत होते. त्यामुळेच त्यांनी लिहिलेल्या ओळी सर्व वयोगटातील लोकांना परिचित वाटल्या.

कवितेचा प्रवास अयोध्येपासून सुरू झाला (Bashir-Badr-Name)

बशीर बद्र यांचा जन्म 15 फेब्रुवारी 1935 रोजी अयोध्या, उत्तर प्रदेश येथे झाला. त्यांचे खरे नाव सय्यद मुहम्मद बशीर होते. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठात उर्दूचे शिक्षक म्हणून काम केले. येथूनच त्यांच्या कवितेला ओळख मिळू लागली. पुढे ते मेरठ कॉलेजमध्ये उर्दू विभागाचे अध्यक्षही झाले.

त्यांच्या गझल हळूहळू मुशायरे आणि पुस्तकांच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचल्या. त्यांची भाषा सोपी होती, त्यामुळे सर्वसामान्यांनाही त्यांची कविता सहज समजू शकत होती. त्यामुळेच त्यांची लोकप्रियता वाढत गेली.

‘बद्र’ या शब्दाचा अर्थ काय?

त्याने आपल्या नावात ‘बद्र’ का जोडले हे अनेकांना जाणून घ्यायचे आहे. उर्दू आणि पर्शियनमध्ये ‘बद्र’ या शब्दाचा अर्थ पौर्णिमा असा होतो. हे प्रकाश, सौंदर्य आणि चमक यांचे प्रतीक मानले जाते. बशीर बद्र यांची कविताही अशीच होती, जी थेट हृदयाला भिडली. त्यांच्या गझल वाचून लोकांना आपुलकीची जाणीव झाली. यामुळेच त्यांनी ‘बद्र’ हे आडनाव बनवले. त्यांचे नाव त्यांचे व्यक्तिमत्व आणि कविता या दोन्हीशी पूर्णपणे जुळले.

मेरठच्या दंगलीने आयुष्य बदलले

बशीर बद्र यांच्या आयुष्यात एक असा टप्पा आला, ज्याने त्यांना गाभ्याला तोडले. 1987 च्या मेरठ दंगलीत त्यांचे घर जाळण्यात आले. त्यांची आयुष्यभराची कमाई, पुस्तके, (books,) डायरी (diaries) आणि गझल त्या घरात ठेवण्यात आल्या होत्या. या अपघातानंतर तो खूप तुटला आणि बराच काळ लिहिणेही बंद केले. नंतर तो उत्तर प्रदेश सोडून भोपाळमध्ये राहू लागला.

मात्र, एवढ्या मोठ्या धक्क्यानंतरही त्यांची कविता लोकांच्या हृदयापर्यंत पोहोचत राहिली. आजही त्यांच्या लिखित ओळी लोकांना जीवनाचे आणि नातेसंबंधांचे सत्य समजावून सांगतात.

बशीर बद्र हे केवळ कवी नव्हते, तर ते लोकांच्या भावनांचा आवाज होते. “लोग टूट जाते हैं एक घर बनाने में” हे त्यांचे प्रसिद्ध दोन गीत आजही लोकांच्या ओठावर आहे. त्यांच्या गझलमध्ये प्रेम आणि जीवनाचे अतिशय साधेपणाने वर्णन केले आहे. ते दीर्घकाळ स्मृतिभ्रंश या आजाराने त्रस्त होते अखेर वयाच्या ९१ व्या वर्षी भोपाळ (Bhopal)येथे त्यांचे निधन झाले.आज ते आपल्यात नसले तरी त्यांची कविता लोकांच्या हृदयात सदैव जिवंत राहील. येणा-या काळातही त्यांच्या गझल प्रेम आणि भावनांचे प्रतीक राहतील.