AI Deepfake Removal : एआय-व्युत्पन्न डीपफेक्स काढणे अजूनही एक आव्हान का आहे: सिंट्रिकद्वारे स्ट्राइकची भूमिका
इंटरनेटवर अपलोड केलेली छायाचित्रे मूळ हेतूपेक्षा अधिक व्यापक प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचू शकतात. सोशल मीडिया आणि एआयमुळे
प्रतिमा वितरण आणि निर्मिती सुलभ झाली असली तरी, परवानगीशिवाय फोटो अपलोड केल्याने व्यक्तींच्या प्रतिष्ठेला हानी पोहोचते,
मानसिक त्रास होतो आणि ते फोटो काढता न येणे ही एक मोठी समस्या आहे.
AI Deepfake Removal : AI Deepfake आणि डिजिटल गोपनीयतेचा प्रश्न
परवानगीशिवाय एखाद्या व्यक्तीचे छायाचित्र किंवा व्हिडिओ बदलून प्रसारित केल्याने तिच्या डिजिटल गोपनीयतेवर परिणाम होऊ
शकतो. अशा प्रकरणांमध्ये तक्रार नोंदवणे, पुरावे जतन करणे आणि संबंधित प्लॅटफॉर्मकडे सामग्री हटवण्याची मागणी करणे महत्त्वाचे
ठरते. बनावट किंवा अवांछित प्रतिमा आढळल्यास, त्या व्यक्तीने प्रतिमेचा शोध घेऊन तक्रार करावी. शोध प्रक्रियेदरम्यान उपलब्ध
असलेले सर्व काही दाखवले जाते. नवीन आवृत्त्या येऊ शकतात आणि काढण्याची प्रक्रिया प्रत्येक वेबसाइटवर वेगवेगळी असू शकते.
प्रतिमा हटवण्यामध्ये सुरक्षा उपायांसह विविध फॉर्म वापरले जातात, ज्यामुळे प्रक्रिया स्वयंचलित होते. वेबसाइटवरून प्रतिमा
काढल्यानंतर, तिची नवीन आवृत्ती पुन्हा दिसते.AI Deepfake Removal
ऑक्टोबर 2026 मध्ये अभिनेत्री जान्हवी कपूरची AI-बदललेली (मॉर्फ्ड) क्लिप व्हायरल झाली. ‘देवरा’ चित्रपटातील गाण्याच्या
अधिकृत म्युझिक व्हिडिओमधून ही क्लिप तयार करण्यात आली होती. दोन दिवसांत या क्लिपच्या अनेक प्रती फॉरवर्ड करण्यात आल्या.
या घटनेनंतर जान्हवीने इंस्टाग्रामवर लिहिले की, “महिलांना आक्षेपार्ह बनवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा गुन्हेगारी वापर आणि त्यांच्या
संमतीशिवाय काल्पनिक/संपादित सामग्री प्रसारित करणे हे अत्यंत चुकीचे असून लैंगिक छळासारखे आहे.”
त्याच चित्रपटातील ज्युनियर एनटीआरनेही या कृत्याला घृणास्पद, आजारी आणि निर्लज्ज म्हटले आहे. त्यांनी लिहिले, “ज्या देशात
महिलांना माता आणि देवी मानले जाते आणि ‘मातृदेवो भव’ हा आपल्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे, तिथे काही लोक इतके घृणास्पद कृत्य करत आहेत की ते एआयचा वापर करून स्त्रीचा अनादर करत आहेत. एआयचा वापर करून अशा घृणास्पद गोष्टी तयार करणे हे शब्दांच्या पलीकडचे लाजिरवाणे आहे.”
अभिनेता पुढे म्हणाला, “या विकृत व्हिडीओमागील नीच लोक, मी तुमच्यापैकी कोणालाही सोडणार नाही. ज्यांनी हा
व्हिडिओ बनवला आणि पसरवला त्यांच्यावर मी सर्वतोपरी कायदेशीर कारवाई करेन.”
अभिनेत्याने आपल्या पोस्टचा शेवट करताना म्हटले, “कृपया अशी सामग्री पाहू नका, शेअर करू नका किंवा त्यात सहभागी होऊ नका.
आज हे दुसऱ्यासोबत घडते, उद्या तुमच्या आई, बहीण, पत्नी किंवा मुलीसोबतही घडू शकते. ही एक गंभीर समस्या आहे आणि मी सर्व
राज्य सरकारांना आणि भारत सरकारला AI च्या गैरवापराबाबत कठोर कारवाई करण्याची आणि कठोर नियम लागू करण्याची विनंती
करतो.”
AI-व्युत्पन्न डीपफेक इंटरनेटवरून हटवणे कठीण का आहे?
इंटरनेटवर शेअर केल्या जाणाऱ्या प्रतिमांमध्ये फेरफार झाला आहे का, हे ओळखण्यासाठी आणि ऑनलाइन मॉनिटरिंग अधिक
प्रभावी करण्यासाठी आता एआय-आधारित साधनांचा वापर वाढत आहे. मात्र, एखाद्या प्रतिमेसारखी दिसणारी दुसरी प्रतिमा
इंटरनेटवर आढळली, म्हणजे मूळ प्रतिमेशी छेडछाड झाली आहे, असे लगेच म्हणता येत नाही. त्यामुळे कोणतीही कारवाई
करण्यापूर्वी संबंधित प्रतिमांची काळजीपूर्वक तपासणी करणे गरजेचे आहे.
अशा तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना, त्याचा योग्य आणि जबाबदारीने वापर करण्याबाबतही प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
संशयास्पद प्रतिमा ओळखताना चुकीचे निष्कर्ष निघू नयेत, यासाठी तंत्रज्ञानासोबत मानवी हस्तक्षेप आणि योग्य पडताळणीही
तितकीच महत्त्वाची आहे.
या पार्श्वभूमीवर, प्रतिमांवर लक्ष ठेवणे, डीपफेक शोधणे आणि आक्षेपार्ह सामग्री हटवण्यासाठीच्या विनंत्या हाताळणे या प्रक्रिया
एकाच ठिकाणी व्यवस्थापित करणाऱ्या तंत्रज्ञान सेवा पुढे येत आहेत. Synctric चे Strike हे त्यापैकी एक उदाहरण आहे.
कंपनीचे संस्थापक अकिब मुहम्मद आणि केतन रामशावाला यांच्या मते, एआयमुळे डिजिटल सामग्री तयार करणे आणि ती
इतरांपर्यंत पोहोचवणे अधिक सोपे झाले आहे. मात्र, या तंत्रज्ञानाचा वापर लोकांची डिजिटल ओळख सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि
त्यांच्या प्रतिमांचा गैरवापर झाल्यास योग्य ती कारवाई करण्यासाठीही झाला पाहिजे.
डीपफेकचा शोध घेणे आणि आक्षेपार्ह सामग्री हटवण्याची प्रक्रिया अधिक सोपी करण्यासाठी तंत्रज्ञान निश्चितच मदत करू शकते.
परंतु, प्रत्येक प्रकरणाची योग्य तपासणी करणे, परिस्थिती समजून घेणे आणि योग्य निर्णय घेणे यासाठी मानवी विवेकबुद्धीला
पर्याय नाही.
AI Deepfake म्हणजे काय?
तुमचा मजकूर अधिक नैसर्गिक, स्पष्ट आणि वाचकांना सहज समजेल अशा मराठीत पुन्हा लिहिला आहे.
निवडलेल्या फेस-सर्च स्रोतांची दर तासाला तपासणी करणे, विविध ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर लक्ष ठेवणे आणि एआयच्या मदतीने
प्रतिमांमध्ये संभाव्य फेरफार झाला आहे का, हे तपासणे शक्य आहे. संशयास्पद प्रतिमा आढळल्यास, त्या हटवण्यासाठी संबंधित
प्लॅटफॉर्मकडे विनंती पाठवण्यापूर्वी मानवी पातळीवरही त्यांची पडताळणी केली जाते.
या प्रक्रियेचा मुख्य उद्देश वापरकर्त्यांना प्रतिमांचा संभाव्य गैरवापर ओळखण्यास आणि त्याविरोधात तक्रार नोंदवण्यास मदत करणे
हा आहे. मात्र, प्रतिमा हटवली जाईल की नाही, हे संबंधित प्लॅटफॉर्मच्या नियमांवर आणि त्याच्या प्रतिसादावर अवलंबून असते.
त्यामुळे कोणतेही तंत्रज्ञान इंटरनेटवरील प्रत्येक प्रतिमा कायमची हटवण्याची हमी देऊ शकत नाही.
ऑनलाइन प्रतिमांचा गैरवापर केवळ प्रसिद्ध व्यक्तींपुरता मर्यादित नाही. सामान्य नागरिक, व्यावसायिक आणि डिजिटल कंटेंट
तयार करणाऱ्या व्यक्तींनाही याचा फटका बसू शकतो. अशा प्रकारच्या गैरवापरामुळे व्यक्तीच्या गोपनीयतेचा भंग होऊ शकतो,
तिच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते आणि सामाजिक प्रतिष्ठेलाही धक्का पोहोचू शकतो.
या समस्येला प्रभावीपणे सामोरे जाण्यासाठी संशयास्पद प्रतिमा शोधणे, तिची सत्यता तपासणे, संबंधित प्लॅटफॉर्मकडे योग्य पद्धतीने
तक्रार नोंदवणे आणि त्याच प्रतिमेच्या इतर प्रती ऑनलाइन उपलब्ध आहेत का, हे शोधणे आवश्यक आहे. इमेज मॉनिटरिंग, एआय-
आधारित डीपफेक डिटेक्शन आणि तक्रारींचे मानवी पुनरावलोकन यांसारख्या उपायांमुळे ही प्रक्रिया अधिक प्रभावी होऊ शकते.
उत्पादनाच्या उपलब्ध माहितीनुसार, या सेवेमध्ये पुराव्यांची तपासणी करण्याची आणि आवश्यक नसलेल्या फाइल्स 30 दिवसांच्या
आत हटवण्याची सुविधाही दिली जाण्याची शक्यता आहे.
Published by – SanvadMedia