लोहाच्या-कमतरतेची-लक्षणे : थोडे अंतर चालताना सतत थकवा येणे, अशक्तपणा येणे, चक्कर येणे किंवा धाप लागणे ही केवळ थकवा असू शकत नाही, काही वेळा शरीरातील लोहाची कमतरता देखील यासाठी कारणीभूत ठरू शकते. Iron Deficiency Symptoms
लोहाच्या-कमतरतेची-लक्षणे
आपण अनेकदा शरीरातील प्रत्येक लहान समस्या थकवा, जास्त काम किंवा झोप न लागणे याच्याशी जोडतो. विशेषत: लोक थोडे अंतर चालल्यानंतर अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा श्वास लागणे यासारख्या समस्या सामान्य मानतात. परंतु काहीवेळा या समस्यांमागील कारण शरीरात काही आवश्यक पोषक तत्वांची कमतरता असू शकते, लोह हे देखील असेच एक आवश्यक पोषक तत्व आहे, ज्याच्या कमतरतेचा परिणाम शरीरावर हळूहळू होऊ शकतो.
लोहाची कमतरता म्हणजे काय?
आपल्या शरीरासाठी लोह(Iron Deficiency) महत्वाचे आहे कारण त्याच्या मदतीने हिमोग्लोबिन(Hemoglobin) तयार होते. हिमोग्लोबिन हा रक्तातील एक अत्यावश्यक भाग आहे, जो फुफ्फुसातून ऑक्सिजन घेतो आणि शरीराच्या वेगवेगळ्या भागात नेतो. शरीरात लोह कमी झाल्यास हिमोग्लोबिनही कमी होऊ शकते. लोहाच्या कमतरतेमुळे व्यक्तीला सतत थकवा जाणवतो. काही काम केल्यावर अशक्तपणा(Weakness) जाणवतो.
अनेक वेळा पायऱ्या चढताना किंवा वेगाने चालताना दम लागतो. लोहाची कमतरता दीर्घकाळ राहिल्यास अशक्तपणा होऊ शकतो.
लोहाची कमतरता कोणत्याही व्यक्तीला होऊ शकते, परंतु काही परिस्थितींमध्ये त्याचा धोका वाढतो. लहान मुले आणि किशोरवयीन मुलांच्या शरीरातील वाढीदरम्यान लोहाची गरज वाढते, तर ज्या महिलांना मासिक पाळीच्या काळात जास्त रक्तस्राव होतो त्यांनाही लोहाच्या कमतरतेचा धोका असतो.
गरोदरपणात शरीराला लोहाची जास्त गरज असते. त्याचप्रमाणे लोहयुक्त पदार्थांचा पुरेशा प्रमाणात समावेश केला नाही तर लोहाची कमतरता देखील होऊ शकते. काही लोकांना पोट किंवा आतड्यांसंबंधी आजार होतात, ज्यामुळे अन्न खाल्ल्यानंतर शरीरात लोह योग्य प्रकारे पोहोचू शकत नाही. अशा परिस्थितीत लोहाची कमतरता देखील उद्भवू शकते.
डॉक्टरांचा सल्ला घ्या-
वारंवार रक्तदान केल्यावर किंवा कोणत्याही ऑपरेशनदरम्यान जास्त रक्तस्राव झाल्यानंतरही शरीरातील लोह कमी होऊ शकते. जर लोहाची कमतरता पुन्हा पुन्हा होत असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. लोहाच्या कमतरतेची लक्षणे जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे. सर्व प्रथम, एखाद्याला सतत थकवा आणि अशक्तपणा जाणवतो.
विश्रांती घेतल्यानंतरही शरीराला ऊर्जा कमी जाणवते. याशिवाय चक्कर येणे, डोकेदुखी, धाप लागणे आणि काम करताना लवकर थकवा येणे ही देखील त्याची लक्षणे असू शकतात. काही लोकांना कोणत्याही कामात लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण येऊ शकते.
लोहाच्या कमतरतेचे परिणाम शरीराबाहेरही दिसू शकतात. त्वचा पूर्वीपेक्षा जास्त पिवळी दिसते, केस जास्त पडतात आणि नखे कमकुवत होऊन लवकर तुटतात. काही लोक हात आणि पाय थंड होण्याची तक्रार देखील करू शकतात. तथापि, या सर्व लक्षणांचा अर्थ असा नाही की त्या व्यक्तीमध्ये लोहाची कमतरता आहे. इतर आरोग्य समस्यांमध्येही अशी लक्षणे दिसू शकतात.
जर तुम्हाला थकवा, अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा श्वास लागणे यासारख्या समस्या दीर्घकाळ जाणवत असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आणि आवश्यक चाचण्या करून घेणे चांगले.
डिस्क्लेमर: या बातमीतील माहिती केवळ सामान्य आरोग्यविषयक जनजागृती आणि माहितीसाठी आहे. थकवा, चक्कर येणे, अशक्तपणा किंवा श्वास लागणे यामागे लोहाची कमतरता व्यतिरिक्त इतरही कारणे असू शकतात. त्यामुळे स्वतःहून औषधे किंवा आयर्न सप्लिमेंट घेऊ नयेत. योग्य निदान आणि उपचारांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. तीव्र किंवा अचानक श्वास लागणे, चक्कर येणे किंवा इतर गंभीर लक्षणे जाणवल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या.