Increase-diabetic-patients : नवीन आरोग्य सर्वेक्षणानुसार भारतात 2015 नंतर मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये वाढ झाली आहे. शहरी भागाबरोबरच ग्रामीण भागातही रुग्णांची संख्या वाढली आहे. बदलती जीवनशैली, असंतुलित आहार, लठ्ठपणा आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव ही यामागची प्रमुख कारणे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
29 मे रोजी आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने(Ministry-of-Family-Welfare)जारी केलेल्या राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-6 (NFHS-6) च्या अहवालात देशात मधुमेह, लठ्ठपणा आणि उच्च रक्तदाबाच्या प्रकरणांमध्ये झपाट्याने वाढ नोंदवण्यात आली आहे. सर्वेक्षणानुसार, भारतात जीवनशैलीशी संबंधित आजार वेगाने वाढत आहेत, भविष्यात हे आरोग्य व्यवस्थेसाठी मोठे आव्हान बनू शकतात.
2023-24 या वर्षात 715 जिल्ह्यांतील सुमारे 6.79 लाख कुटुंबांवर केलेले हे सर्वेक्षण देशातील सर्वात व्यापक आरोग्य अहवालांपैकी एक मानले जाते. अहवालानुसार, गेल्या पाच वर्षांत मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये झपाट्याने वाढ झाली आहे.
मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये झपाट्याने वाढ (Increase-diabetic-patients)
महिलांमधील मधुमेहाचे प्रमाण NFHS-5 (2019-21) मधील 13.5 टक्क्यांवरून NFHS-6 मध्ये 17.8 टक्क्यांपर्यंत वाढले आहे. तर पुरुषांमध्ये हे प्रमाण १५.६ टक्क्यांवरून २०.९ टक्क्यांपर्यंत वाढले आहे. याचा अर्थ असा की देशातील प्रत्येक पाच पुरुषांपैकी एकापेक्षा जास्त पुरुष मधुमेह किंवा उच्च रक्तातील साखरेने ग्रस्त आहेत.
लोक लठ्ठपणाचे शिकार होत आहेत
मधुमेहाच्या वाढत्या प्रकरणांसोबतच टाईप-2 मधुमेहाचे मुख्य कारण मानल्या जाणाऱ्या लठ्ठपणामध्येही झपाट्याने वाढ नोंदवण्यात आली आहे. सर्वेक्षणानुसार 15 ते 49 वयोगटातील महिलांमधील लठ्ठपणाचे प्रमाण 24 टक्क्यांवरून 30.7 टक्क्यांपर्यंत वाढले आहे. तर पुरुषांमध्ये हा आकडा २२.९ टक्क्यांवरून २७.३ टक्के झाला आहे.
अहवालात म्हटले आहे की NFHS-5 आणि NFHS-6 मधील लठ्ठपणातील वाढ मागील दोन सर्वेक्षणांदरम्यान नोंदवलेल्या वाढीपेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे समस्या वेगाने पसरत आहे.
उच्च रक्तदाब प्रकरणे
उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांमध्येही वाढ झाली आहे. सर्वेक्षणानुसार, सुमारे 15 टक्के महिला आणि 16 टक्के पुरुषांना सौम्य ते मध्यम उच्च रक्तदाब असल्याचे आढळून आले. लठ्ठपणा, मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब एकमेकांशी जोडलेले आहेत आणि हृदयविकार, पक्षाघात, मूत्रपिंडाचे आजार आणि इतर गंभीर आरोग्य समस्यांचा धोका वाढवतात. वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या मते, शरीराचे वजन वाढणे हे टाइप 2 मधुमेहासाठी सर्वात मोठे जोखीम घटकांपैकी एक आहे.
(अस्वीकरण: प्रिय वाचकांनो, ही बातमी केवळ माहितीसाठी असून संवाद मीडिया यातील मजकूराला दुजोरा देत नाही.)