R.B.I : RBI ने देशाच्या अर्थव्यवस्थेबाबत मजबूत वाढीचा दृष्टीकोन सादर केला आहे. रिझव्र्ह बँकेने असा अंदाज वर्तवला आहे की, आर्थिक वर्ष 2027 मध्ये देशाची जीडीपी वाढ 6.9 टक्के असेल. चलनवाढीचा दरही निर्धारित मर्यादेत राहील असा अंदाज आहे.
जीडीपी वाढीचा दर: जागतिक स्तरावर वाढता भू-राजकीय तणाव आणि मध्यपूर्वेतील संकटामुळे निर्माण झालेले आर्थिक धोके असूनही, भारताची अर्थव्यवस्था जोरदारपणे वाढत आहे. RBI ने आपल्या वार्षिक अहवाल 2025-26 मध्ये देशाच्या आर्थिक आरोग्याबाबत अतिशय सकारात्मक चित्र मांडले आहे.
आर्थिक वर्ष 2026-27 (FY27) मध्ये देशाची वास्तविक GDP वाढ 6.9 टक्के मजबूत दराने वाढेल असा RBI चा अंदाज आहे. तथापि, यासोबतच कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती, जागतिक अनिश्चितता आणि पुरवठा साखळीतील व्यत्यय यांमुळे भविष्यात महागाईचा दबाव आणखी वाढू शकतो, असा इशाराही आरबीआयने दिला आहे. (R.B.I)
आरबीआयने नुकत्याच जारी केलेल्या वार्षिक अहवालात हे स्पष्ट करण्यात आले आहे की, जगभरातील मंदावलेल्या आर्थिक वाढीदरम्यान येत्या आर्थिक वर्षात भारतीय अर्थव्यवस्थेचा दृष्टिकोन सकारात्मक राहील. देशाची मजबूत आर्थिक मूलभूत तत्त्वे वाढीस समर्थन देत आहेत. रिझव्र्ह बँकेच्या म्हणण्यानुसार, २०२६ मध्ये भू-राजकीय जोखीम पुन्हा जागतिक वाढीतील सर्वात मोठा अडथळा म्हणून समोर आली आहे. विशेषत: पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जगभरातील महागाईचा अंदाज वाढला आहे.
आर्थिक बाजारावर विपरीत परिणाम (R.B.I)
वाढत्या महागाईमुळे आंतरराष्ट्रीय (International) व्यापार आणि वित्तीय बाजारावर विपरीत परिणाम होत आहे. असे असूनही, भारत आपल्या मजबूत देशांतर्गत शक्तींच्या जोरावर संकटाचा सामना करण्यास सक्षम असल्याचे दिसते. गेल्या आर्थिक वर्षातील कामगिरीवर नजर टाकल्यास, जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या प्रमुख अर्थव्यवस्थांमध्ये भारताचा अव्वल स्थान कायम आहे.
2025-26 या वर्षात देशाचा GDP वाढीचा दर 7.6 टक्के असण्याचा अंदाज आहे, जो मागील आर्थिक वर्षातील 7.1 टक्क्यांपेक्षा चांगला आहे. आरबीआयच्या अहवालानुसार, देशाच्या वेगवान वाढीला मजबूत देशांतर्गत वापर, सतत गुंतवणूक, सरकारचे धोरणात्मक निर्णय आणि मजबूत आर्थिक पाया यामुळे मोठा आधार मिळाला आहे.
महागाईबाबत सावध राहण्याची गरज आहे
येत्या काही वर्षांतही, कॉर्पोरेट जगताचा आणि बँकिंग क्षेत्राचा मजबूत ताळेबंद आणि सरकारचा पायाभूत सुविधांच्या विकासावर (भांडवली खर्च) सततचा भर देशाला अशाच मजबूत विकासाच्या मार्गावर ठेवेल. आरबीआयने वाढीबरोबरच महागाईबाबतही सावध राहण्याचे म्हटले आहे. केंद्रीय बँकेने अंदाज व्यक्त केला आहे .
ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) आधारित किरकोळ चलनवाढीचा दर 2026-27 या आर्थिक वर्षात 4.6 टक्क्यांपर्यंत वाढू शकतो, जो आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये 2.1 टक्क्यांच्या खूपच कमी पातळीवर होता.
मात्र, महागाई निर्धारित मर्यादेतच राहण्याची शक्यता असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. परंतु भौगोलिक-राजकीय (Geo-political) तणावामुळे, जागतिक स्तरावर इंधन आणि इतर वस्तूंच्या किमतीत तीव्र वाढ झाल्यामुळे देशातील महागाई वाढू शकते. यामुळे कच्च्या मालाची किंमत आणि मजुरीच्या खर्चात वाढ होण्याबरोबरच विनिमय दरातही चढ-उतार होऊ शकतात.