IMF-GDP-Ranking : मे 2025 मध्ये जपानला (Japan) मागे टाकून भारताने जगातील चौथ्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेचा दर्जा प्राप्त केला होता. त्यानंतर पुढील 2.5 ते 3 वर्षात जर्मनीला तिसऱ्या स्थानावरून बदलून जगातील टॉप-3 अर्थव्यवस्थांमध्ये भारताचा समावेश करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले होते.
IMF GDP रँकिंग: 2028 पर्यंत जगातील तिसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या भारताला मोठा धक्का बसला आहे. कमजोर होत असलेला रुपया आणि अमेरिकन डॉलर (American Dollar)मजबूत झाल्याने देशाचे ध्येय अडचणीत आले आहे.
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भारत सध्या जगातील सहावी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था आहे. ती अजूनही जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था आहे. पण, अलीकडच्या काळात जपान (Japan) आणि ब्रिटनने भारताला पुन्हा मागे टाकले आहे. मे 2025 मध्ये जपानला मागे टाकून भारताने जगातील चौथ्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेचा दर्जा प्राप्त केला होता. त्यानंतर पुढील 2.5 ते 3 वर्षात जर्मनीला तिसऱ्या स्थानावरून बदलून जगातील टॉप-3 अर्थव्यवस्थांमध्ये भारताचा समावेश करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले होते.
नवीनतम IMF डेटा काय सांगतो? (IMF-GDP-Ranking)
IMF डेटा सांगते की 2025 मध्ये भारतीय अर्थव्यवस्थेचा अंदाज $3.92 ट्रिलियन आहे. हे युनायटेड किंगडमच्या 4 ट्रिलियनपेक्षा कमी आहे. या यादीत जपान 4.44 ट्रिलियनसह चौथ्या स्थानावर आहे.
30.8 ट्रिलियन रुपयांच्या जीडीपीसह अमेरिका अजूनही पहिल्या स्थानावर आहे. त्यानंतर १९.६ ट्रिलियन डॉलर्सच्या अर्थव्यवस्थेसह चीन दुसऱ्या क्रमांकावर आणि ४.७ ट्रिलियन डॉलरच्या अर्थव्यवस्थेसह जर्मनी तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. या यादीत भारत आता सहाव्या स्थानावर आहे.
भारताची क्रमवारी का घसरली?
मानांकनात घसरण होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे भारतीय चलन रुपयाचे अवमूल्यन. जागतिक आर्थिक क्रमवारी डॉलरमध्ये मोजली जाते आणि भारतीय रुपया गेल्या एक वर्षापासून दबावाखाली आहे. अमेरिकेतील गुंतवणुकीवरील परतावा झपाट्याने वाढत आहे. त्यामुळे भारतासह सर्वच उदयोन्मुख बाजारातील चलने कमकुवत होत आहेत.
भारत लवकरच पुनरागमन करेल
आयएमएफच्या अंदाजानुसार भारत ब्रिटनपेक्षा जास्त काळ मागे राहणार नाही. 2027 पर्यंत ते पुन्हा चौथ्या स्थानावर येईल. 2027 मध्ये भारताचा जीडीपी रु. 58 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. तथापि, IMF ने दिलेल्या सुधारित अंदाजानुसार, 2031 पर्यंतच भारत जगातील तिसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था गाठू शकेल. 2031 पर्यंत, भारताचा GDP 6.79 ट्रिलियन डॉलरपेक्षा जास्त असेल.
डॉलर्सआता धोके वाढले आहेत
भारताचे मुख्य आर्थिक सल्लागार (CEA) व्ही. अनंत नागेश्वरन(Ananth-Nageswaran) यांनी देशाची आर्थिक वाढ मजबूत असल्याचे म्हटले आहे. परंतु, वाढत्या जागतिक अनिश्चिततेचा येत्या काही महिन्यांत भविष्यातील दिशेवर परिणाम होऊ शकतो. यूएस-इंडिया इकॉनॉमिक (US-India Economic) फोरम 2026 मध्ये बोलताना व्ही. अनंत नागेश्वरन म्हणाले की, भारताने अलिकडच्या वर्षांत चांगली वाढ राखली आहे, परंतु आता बाह्य जोखीम वाढली आहेत.
भारताचा जीडीपी वाढीचा अंदाज आर्थिक वर्ष 2026 साठी मार्चपर्यंत 7.6 टक्के आहे. कोविडनंतर देशात सात टक्क्यांहून अधिक वाढीचा ट्रेंड सुरू आहे. नवीन आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीलाही आर्थिक गती मजबूत असल्याचेही ते म्हणाले. कृषी, उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रे चांगली कामगिरी करत आहेत.