8th-Pay-Commission : 8वा वेतन आयोग: वेतन, महागाई भत्ता (dearness allowance)आणि थकबाकीत वाढ अपेक्षित.
8व्या वेतन आयोगाकडून केंद्रीय कर्मचारी (Central Staff) आणि पेन्शनधारकांना मोठ्या अपेक्षा आहेत. नवीन वेतन आयोगानुसार मूळ वेतनात वाढ होण्याची शक्यता आहे. फिटमेंट फॅक्टर (Fitment factor) वाढवून किंवा महागाई भत्ता (dearness allowance) (डीए) विलीन/सुधारित करून एकूण पगार वाढवता येऊ शकतो.
8 व्या वेतन आयोगाची उत्सुकता: केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचे लक्ष 1 जानेवारी 2026 पासून लागू होणाऱ्या 8 व्या वेतन आयोगाकडे लागले आहे. मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीनंतर वेतनवाढ, महागाई भत्ता आणि थकबाकी यावर चर्चा सुरू आहेत. अधिकृत शिफारशी प्रतिक्षेत असल्या तरी, तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार 8 वा वेतन आयोग 7 व्या वेतन आयोगाची जागा घेईल आणि वेतन संरचना, पेन्शन व भत्त्यांचे पुनरावलोकन करेल.
वेतन आयोगाचे काम केवळ मूळ पगार वाढवणे एवढेच नाही तर संपूर्ण वेतन रचना महागाई आणि आर्थिक परिस्थितीनुसार संतुलित करणे हे आहे. यामध्ये, विविध भत्त्यांसह, महागाईचा प्रभाव कर्मचाऱ्यांच्या उत्पन्नावर कमी व्हावा म्हणून डीएमध्येही सुधारणा केली जाते.
पगारवाढ कोणत्याही एका निर्णयाने होत नसून त्यामागे देशाची आर्थिक स्थिती, सरकारी महसूल आणि भविष्यातील आर्थिक जबाबदाऱ्या महत्त्वाची भूमिका बजावतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. यामुळेच प्रत्येक वेतन आयोगात वाढीची टक्केवारी वेगवेगळी आहे.
मागील वेतन आयोगाचा कल पाहिल्यास चित्र अधिक स्पष्ट होते. 6 व्या वेतन आयोगात सरासरी वाढ सुमारे 40 टक्के मानली जाते, तर 7 व्या वेतन आयोगात हा प्रभाव 23 ते 25 टक्के होता. 7 व्या आयोगामध्ये 2.57 चा फिटमेंट फॅक्टर लागू करण्यात आला, ज्याने सर्व वेतन स्तरांवर पगार निश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. फिटमेंट फॅक्टर हा एक गुणक आहे, ज्याद्वारे विद्यमान मूळ वेतन नवीन पगारात रूपांतरित केले जाते.
‘पगारात 20 ते 35 टक्के वाढ’ (8th-Pay-Commission)
8व्या वेतन आयोगाबाबतच्या प्राथमिक अंदाजानुसार पगारात 20 ते 35 टक्के वाढ होण्याची शक्यता आहे. फिटमेंट फॅक्टर 2.4 ते 3.0 दरम्यान अपेक्षित आहे, विशेषत: प्रवेश स्तरावर, मूळ वेतनात चांगली वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, या केवळ शक्यता आहेत, अंतिम निर्णय नाही, असेही तज्ज्ञ स्पष्ट करत आहेत. येत्या 12-18 महिन्यांत महागाईचा दर, सरकारची आर्थिक स्थिती, कर संकलन आणि राजकीय निर्णय यांचा थेट परिणाम होणार आहे. थकबाकीबाबतही अंमलबजावणीत दिरंगाई झाल्यास कर्मचाऱ्यांना मागील तारखेपासूनची थकबाकी मिळू शकते, मात्र आयोगाच्या शिफारशींनंतरच याबाबत अंतिम मंजुरी दिली जाईल, असे मानले जात आहे.
हे ही वाचा : दररोज ५०० रुपये वाचवून करोडपती कसे बनायचे? SIP चा फॉर्म्युला समजून घ्या.