“हेल्मेटमुळे केस गळतात का? तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या खरी माहिती”

Hair-falls-wearing-helmet : हेल्मेट घातल्याने केस लवकर गळतात असे लोक म्हणतात असे तुम्ही अनेकदा ऐकले असेल, पण हे खरे आहे का? जाणून घ्या तज्ज्ञांकडून.

अनेकदा हेल्मेट घातल्याने केस गळतात, असे बोलले जाते. विशेषतः मोटारसायकल, (Motorcycles) स्कूटर (scooters) किंवा सायकल चालवणाऱ्यांमध्ये ही समजूत अधिक आहे. त्यामुळे सुरक्षेसाठी हेल्मेट घालणे टाळले जाते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते हेल्मेट आणि केस गळणे यांचा थेट संबंध नाही.

आनुवंशिकता, हार्मोनल बदल, अपुरे पोषण, ताण आणि वय यांसारख्या कारणांमुळे केस गळतात. हेल्मेट योग्य पद्धतीने घातल्यास केसांना नुकसान होत नाही, कारण ते डोके आणि मेंदूचे संरक्षण करण्यासाठी बनवलेले आहे.

ही कारणे असू शकतात- (Hair-falls-wearing-helmet)

असे असले तरी, कधीकधी हेल्मेटचा गैरवापर केल्यामुळे किंवा साफसफाईच्या अभावामुळे, अस्वस्थता किंवा केस तुटणे दिसू शकते. उदाहरणार्थ, जर हेल्मेट खूप घट्ट घातले असेल तर ते टाळूवर दबाव आणू शकते. या दाबामुळे, टाळू आणि केसांच्या मुळांमध्ये तात्पुरता ताण किंवा ताण जाणवू शकतो, तथापि, यामुळे कायमचे केस गळत नाहीत, उलट केस तात्पुरते कमकुवत किंवा गळू शकतात.

त्याचप्रमाणे हेल्मेट घाण असल्यास, ओलाव्याने भिजलेले असल्यास किंवा नियमितपणे स्वच्छ न केल्यास त्यात बॅक्टेरिया आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते. यामुळे टाळूवर खाज येणे, लालसरपणा, संसर्ग आणि केस तुटणे यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. या केसेसमध्ये केस गळण्याची शक्यता असते, पण हे हेल्मेट न घालण्यामुळे नाही तर देखभाल आणि स्वच्छतेच्या अभावामुळे होते.

या गोष्टींकडे लक्ष द्यावे-

केसांच्या आरोग्यासाठी योग्य पोषण, पुरेसे पाणी पिणे आणि ताण कमी करणे आवश्यक आहे, असे तज्ज्ञ सांगतात. हेल्मेट वापरताना ते डोक्यावर जास्त घट्ट नसावे. काही जण हेल्मेट घालण्यापूर्वी केसांना तेल किंवा लोशन लावतात, ज्यामुळे केस आणि त्वचेला ओलावा मिळतो. हेल्मेट नियमितपणे धुणे आणि कोरडे ठेवणे महत्त्वाचे आहे, कारण घाणेरड्या हेल्मेटमुळे त्वचेला इन्फेक्शन होऊ शकते आणि केस तुटू शकतात.

केस तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, हेल्मेट घातल्यानंतर केसांना मोकळे सोडावे. एकाच स्थितीत बराच वेळ राहिल्याने केस कमजोर होऊ शकतात. हेल्मेट वेळोवेळी बदलावे, ते जास्त घट्ट नसावे आणि डोक्याला हवा खेळती राहू द्यावी. हेल्मेट घालण्यापूर्वी डोक्याला हलका मसाज केल्यास केस सुरक्षित राहू शकतात.

केस गळतीची मुख्य कारणे आनुवंशिकता आणि हार्मोनल बदल आहेत. आनुवंशिकतेमुळे स्त्री आणि पुरुषांमध्ये ‘अँड्रोजेनिक एलोपेशिया'(Androgenic Alopecia’) होतो. हेल्मेट वापरल्याने या समस्येवर परिणाम होत नाही. थायरॉईड, (Thyroid)  पीसीओएस किंवा टेस्टोस्टेरॉन (Testosterone) आणि डीएचटी असंतुलनामुळे केस कमजोर होऊ शकतात. याशिवाय, लोह, (Iron) व्हिटॅमिन डी(Vitamin D), बायोटिन (Biotin) आणि प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे केस गळू शकतात. ताण आणि मानसिक दबावामुळे केसांच्या वाढीवर परिणाम होऊन केस गळती वाढते.

हेल्मेट योग्य प्रकारे घालणे महत्वाचे-

हेल्मेट वापरल्याने केस गळतात हा एक गैरसमज आहे. हेल्मेटमधील घर्षणामुळे तात्पुरते केस तुटणे शक्य असले तरी, योग्य फिटिंग आणि स्वच्छ हेल्मेट वापरल्यास ही समस्या उद्भवत नाही. केसगळती टाळण्यासाठी हेल्मेट घालताना केस हलके बांधावेत, स्कार्फ वापरावा आणि हेल्मेट नियमितपणे स्वच्छ करावे.

केसांच्या संरक्षणासाठी योग्य आकाराचे हेल्मेट महत्वाचे आहे. खूप मोठे किंवा लहान हेल्मेट डोक्यावर असमान दाब निर्माण करू शकतात. हेल्मेट खरेदी करताना डोक्याचे माप घ्या आणि मऊ अस्तराचे हेल्मेट निवडा. एर्गोनॉमिक डिझाइन असलेले हलके हेल्मेट डोक्यासाठी सुरक्षित असते.
हेल्मेटमध्ये घाम आणि धूळ जमा झाल्यास टाळूच्या संसर्गाचा धोका वाढतो. त्यामुळे हेल्मेटचे अस्तर नियमितपणे धुवावे किंवा बदलावे. केसांची नियमित काळजी घेतल्यास, ते मजबूत राहतात.

हेल्मेटची स्वच्छता

केस गळतीची मूळ कारणे जनुकीय, हार्मोनल आणि पोषण संबंधित असतात. हेल्मेट योग्यरित्या वापरल्यास केसांचे संरक्षण होते. त्यामुळे हेल्मेट वापरताना न घाबरता, ते नियमितपणे वापरावे.
केसांची काळजी, योग्य पोषण, तणाव नियंत्रण आणि हेल्मेटची स्वच्छता यांमुळे केसांचे संरक्षण होते. हेल्मेट हे केस गळण्याचे कारण नसून डोक्याला सुरक्षित ठेवण्याचे एक प्रभावी साधन आहे. त्यामुळे हेल्मेट नियमितपणे, स्वच्छ ठेवा आणि व्यवस्थित वापरा.