नवीन ‘Stratus’ कोविड व्हेरिएंटचा अमेरिकेत वेगाने प्रसार; भारतात पोहोचण्याआधी काय लक्षात ठेवावं?

COVID-19-Stratus :  अमेरिकेत Stratus नावाचा नवीन कोविड व्हेरिएंट (XFG) झपाट्याने पसरत आहे. एप्रिलमध्ये 2% प्रकरणांपासून सुरू झालेला हा व्हेरिएंट जून अखेरीस 14% प्रकरणांपर्यंत पोहोचला आहे, आणि तो आता अमेरिकेतील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक सामान्य व्हेरिएंट ठरला आहे.

नवीन ‘स्ट्रॅटस’ कोविड प्रकार(COVID-19-Stratus )

नवीन ‘स्ट्रॅटस’ कोविड प्रकार अमेरिकेत वेगाने पसरत आहे. आरोग्य अधिकारी या XFG स्ट्रेनवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत, जो या उन्हाळ्यातील तिसरा सर्वात सामान्य प्रकार बनला आहे.

लक्षणांवरून, XFG इतर प्रकारांशी मोठ्या प्रमाणात संबंधित आहे. यूएसए टुडेनुसार, रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंध केंद्र (सीडीसी) चा अंदाज आहे की जूनच्या अखेरीस हे प्रमाण 14% पर्यंत असू शकते. जागतिक आरोग्य संघटनेने (डब्ल्यूएचओ) जूनच्या उत्तरार्धात XFGला देखरेखेखाली ठेवले आहे आणि जागतिक स्तरावर सार्वजनिक आरोग्यासाठी असलेला धोका “कमी” असल्याचे म्हटले आहे. तसेच, सध्या मंजूर असलेल्या कोविड-19 लस या प्रकारासाठी लक्षणे आणि गंभीर आजारांविरुद्ध प्रभावी राहण्याची शक्यता आहे, असे यूएसए टुडेच्या अहवालात नमूद आहे.

रेनो, नेवाडा विद्यापीठातील सूक्ष्मजीवशास्त्र आणि इम्युनोलॉजीचे प्राध्यापक सुभाष वर्मा यांच्या मते, या प्रकारातील बदलांमुळे रोगप्रतिकारक शक्तीला चकमा देणे सोपे जात आहे. त्यामुळे, अमेरिकेच्या अहवालानुसार, इतर प्रमुख प्रकारांच्या तुलनेत ते अधिक प्रभावी ठरण्याची शक्यता आहे.

वर्मा पुढे म्हणाले, “XBB मुळे ओमिक्रॉन प्रकारांपेक्षा जास्त गंभीर आजार किंवा वेगळी लक्षणे दिसल्याचा कोणताही पुरावा नाही. त्यामुळे सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने कोणतीही चिंता नाही.”

🧬 Stratus म्हणजे काय?(COVID-19-Stratus)

• XFG व्हेरिएंट हा दोन आधीच्या स्ट्रेन्स (F.7 आणि LP.8.1.2) चा मिश्रित प्रकार आहे.
• याला “Frankenstein variant” असंही म्हटलं जातं.
• WHO ने याला Variant Under Monitoring म्हणून सूचीबद्ध केलं असून सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने धोका “कमी” असल्याचं सांगितलं आहे.

😷 लक्षणं कोणती?

Stratus ची लक्षणं ओमिक्रॉनसारख्या आधीच्या व्हेरिएंटसारखीच आहेत:

• ताप, थकवा, सर्दी, खोकला, अंगदुखी, डोकेदुखी
• विशेष लक्षण: आवाजात घरघर किंवा खरखरीपणा — काही रुग्णांनी याला “गळ्यात काच गेल्यासारखी वेदना” अशी भावना व्यक्त केली आहे.

💉 लस आणि प्रतिबंध:

• WHO च्या मते, सध्याच्या कोविड लसी Stratus विरुद्ध प्रभावी आहेत — विशेषतः गंभीर आजार आणि लक्षणात्मक संक्रमण रोखण्यासाठी.
• तज्ञांच्या मते, Stratus अधिक संसर्गजन्य असू शकतो, पण तो गंभीर आजार निर्माण करतो याचा पुरावा नाही.

🌍 भारतासाठी काय महत्त्वाचं?

• Stratus सध्या 38 देशांमध्ये पसरलेला आहे.
• भारतात याचा प्रवेश होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
• त्यामुळे सतर्कता, लसीकरण, आणि सामाजिक अंतराचे पालन हे आवश्यक आहे.