महाविकास आघाडीचा विजय : पाचपैकी तीन जागांवर महाविकास आघाडीचा विजय; महायुतीला दोन जागांवर समाधान, भाजपचा बालेकिल्ला असलेल्या नागपुरात काँग्रेस ची रणनीती यशस्वी
महाविकास आघाडीचा विजय : दुसऱ्या पसंतीच्या मतमोजणीत नागपुरात काँग्रेसची मुसंडी; अंतर्गत मतभेद आणि समन्वयाच्या अभावाचा महायुतीला फटका
महाराष्ट्र : विधान परिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या निवडणुकीत महाविकास आघाडीने महायुतीवर मात करत पाचपैकी तीन जागांवर
विजय मिळविला, तर महायुतीला दोन जागांवर समाधान मानावे लागले. या निकालामुळे राज्यातील राजकीय समीकरणांची पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली
असून, भाजपचा बालेकिल्ला मानल्या जाणाऱ्या नागपूरमध्ये झालेला पराभव महायुतीसाठी विशेष धक्कादायक ठरला आहे. दुसऱ्या पसंतीच्या मतांच्या
मोजणीत काँग्रेसने घेतलेली मुसंडी या निवडणुकीतील सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरली.
राज्यातील पाच विधान परिषद जागांसाठी २३ तारखेला मतदान पार पडले. यामध्ये पुणे पदवीधर व शिक्षक मतदारसंघ, संभाजीनगर पदवीधर, अमरावती
शिक्षक आणि नागपूर पदवीधर मतदारसंघांचा समावेश होता. या निवडणुकीत महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी सूक्ष्म नियोजन, मतदारांशी थेट
संपर्क आणि शेवटच्या टप्प्यापर्यंत केलेल्या प्रचाराच्या जोरावर महायुतीसमोर कडवे आव्हान उभे केले.
महाविकास आघाडीचा विजय : संभाजीनगरमध्ये प्रतापसिंह पाटील यांचा मोठा विजय
संभाजीनगर पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या शरदचंद्र पवार गटाचे प्रतापसिंह पाटील यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या
अजित पवार गटाचे विद्यमान आमदार सतीश चव्हाण यांना पराभूत करत मोठा विजय मिळविला. या निकालामुळे या मतदारसंघातील राजकीय
समीकरणांना नवे वळण मिळाले आहे.
विद्यमान आमदाराला पराभूत करण्यात प्रतापसिंह पाटील यांना यश आल्याने शरदचंद्र पवार गटाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.
स्थानिक पातळीवरील संपर्क, मतदारांशी साधलेला संवाद आणि नियोजनबद्ध प्रचार यांचा या विजयात महत्त्वाचा वाटा असल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे
मत आहे.
महाविकास आघाडीचा विजय : पुणे पदवीधरमध्ये हर्षदा जाधव देशमुख यांची बाजी
पुणे पदवीधर मतदारसंघात नवख्या असलेल्या हर्षदा जाधव देशमुख यांनी भाजपच्या उमेदवार स्मिता जाधव यांच्यावर मात करत विजय संपादन केला.
तळागाळातील मतदारांपर्यंत पोहोचण्यावर भर देत त्यांनी प्रचारात सातत्य राखले. प्रत्यक्ष मतदारांशी संपर्क साधण्याची रणनीती आणि सूक्ष्म नियोजन
यामुळे त्यांना यश मिळाल्याचे चित्र दिसून आले. या निकालाने केवळ प्रस्थापित राजकीय ताकदीवर निवडणूक जिंकता येत नाही, तर मतदारांशी थेट
संपर्क आणि संघटनात्मक बांधणीही तितकीच महत्त्वाची असते, हे पुन्हा अधोरेखित केले.
शिक्षक मतदारसंघात भाजपला दिलासा
शिक्षक मतदारसंघातील लढतीत भाजपचे तरुण उमेदवार कौस्तुभ गावंडे यांनी शिंदे गटातील बंडखोर उमेदवारावर मात करत विजय मिळविला.
या विजयामुळे महायुतीला दिलासा मिळाला असला, तरी अन्य मतदारसंघांतील पराभवामुळे एकूण निकालाचे पारडे महाविकास आघाडीकडे झुकले.
या मतदारसंघातील काँग्रेसच्या उमेदवाराला अपेक्षित यश मिळवता आले नाही. त्यामुळे महायुतीतील अंतर्गत मतभेदांबरोबरच विरोधी पक्षांतील
स्थानिक राजकीय समीकरणांचाही निवडणुकीवर परिणाम झाल्याचे दिसून आले.
अमरावतीत शिंदे सेनेची सरशी
अमरावती शिक्षक मतदारसंघात शिंदे गटाचे किरण सरनाईक यांनी भाजपच्या उमेदवारासह स्वपक्षातील बंडखोर उमेदवारांवर मात करत विजय मिळविला.
काँग्रेसमधील अंतर्गत मतभेद आणि संघटनात्मक समन्वयाचा अभाव याचा फटका काँग्रेसच्या उमेदवार आदिती पवार यांना बसल्याचे चित्र समोर आले.
या निकालामुळे महायुतीला आणखी एका जागेवर यश मिळाले. मात्र, राज्यातील इतर महत्त्वाच्या मतदारसंघांमध्ये झालेल्या पराभवामुळे या विजयाचा
राजकीय फायदा मर्यादित राहिल्याचे मानले जात आहे.
नागपूरमध्ये भाजपला मोठा धक्का!
भाजपचा पारंपरिक बालेकिल्ला मानल्या जाणाऱ्या नागपूर पदवीधर मतदारसंघातील निकालाने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले. भाजपचे उमेदवार सुधाकर कोहळे
यांना पहिल्या पसंतीच्या मतमोजणीत आघाडी मिळाली असली, तरी अवैध मतांची संख्या अधिक असल्याने त्यांना अपेक्षित मतांचा कोटा पूर्ण करता आला
नाही. परिणामी, दुसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी निर्णायक ठरली. दुसऱ्या पसंतीच्या मतांच्या मोजणीत काँग्रेसचे विद्यमान आमदार अभिजीत वंजारी
यांनी आघाडी घेतली. नितेश कराडे यांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांचा त्यांना फायदा झाल्याने विजयाचे पारडे काँग्रेसच्या बाजूने झुकले.
नागपूरसारख्या भाजपच्या मजबूत राजकीय आधारक्षेत्रात मिळालेला हा धक्का पक्षासाठी आत्मपरीक्षणाची वेळ आणणारा ठरला आहे.
पहिल्या पसंतीच्या मतांतील आघाडी विजयाची हमी देत नाही, हे या निकालाने पुन्हा स्पष्ट केले.
महायुतीला आत्मपरीक्षणाची गरज; महाविकास आघाडीचे नियोजन यशस्वी
या निवडणुकीच्या निकालामागे अनेक राजकीय घटक कारणीभूत असल्याचे दिसून येते. महायुतीतील अंतर्गत मतभेद, बंडखोरी, घटक पक्षांमधील
समन्वयाचा अभाव आणि मतांचे योग्य व्यवस्थापन करण्यात आलेली कमतरता यांचा काही मतदारसंघांमध्ये फटका बसल्याचे चित्र आहे. याशिवाय केंद्र
आणि राज्य सरकारच्या कामकाजाबाबत मतदारांमध्ये असलेल्या नाराजीचा तसेच प्रतिकूल कृषी परिस्थितीचा परिणाम झाल्याची चर्चा राजकीय
वर्तुळात सुरू आहे. दुसरीकडे, महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी मतदारांशी थेट संपर्क, स्थानिक पातळीवरील संघटनात्मक बांधणी आणि
मतदानाच्या शेवटच्या टप्प्यापर्यंत केलेले सूक्ष्म नियोजन यावर भर दिला. दुसऱ्या पसंतीच्या मतांचे महत्त्व ओळखून आखलेली रणनीतीही काही ठिकाणी
निर्णायक ठरली.
आगामी राजकारणासाठी महत्त्वाचे संकेत
विधान परिषद निवडणुकीतील हा निकाल महायुतीसाठी धोक्याची घंटा मानला जात असतानाच महाविकास आघाडीसाठी उत्साह वाढवणारा ठरला
आहे. विशेषतः भाजपच्या प्रभावक्षेत्रात मिळालेला धक्का आणि दुसऱ्या पसंतीच्या मतांमधून काँग्रेसने साधलेले यश यामुळे आगामी राजकीय रणनीतीवर
या निकालाचा प्रभाव पडण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, या निवडणुकीने केवळ पाच जागांचे प्रतिनिधित्व निश्चित केले नाही, तर राजकीय पक्षांची संघटनात्मक ताकद, अंतर्गत एकजूट,
मतदारांशी असलेला संपर्क आणि निवडणूक व्यवस्थापनाची क्षमता यांचीही परीक्षा घेतली. महायुतीला आपल्या रणनीतीचा फेरविचार करावा लागणार
असून, महाविकास आघाडीला मिळालेल्या यशाचे आगामी निवडणुकांमध्ये रूपांतर करता येते का, याकडे आता राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
Published by – SanvadMedia