Chandipura-virus : गुजरातमधील चांदीपुरा व्हायरसच्या वाढत्या प्रकरणांमुळे आरोग्य विभागाची (Health-Department) चिंता वाढली आहे, हा दुर्मिळ परंतु अत्यंत धोकादायक विषाणू प्रामुख्याने लहान मुलांना प्रभावित करतो आणि वेळेवर उपचार न मिळाल्यास प्राणघातक ठरू शकतो. सध्या गुजरातला(Gujarat) एका भयानक विषाणूचा सामना करावा लागत आहे, ज्यामुळे लोकांची चिंता वाढली आहे. या विषाणूचे नाव चंदिपुरा व्हायरस आहे. आश्चर्याची बाब म्हणजे या विषाणूच्या संसर्गामुळे आतापर्यंत 22 मुलांचा मृत्यू झाला आहे. (Chandipura-virus)
आरोग्य मंत्री (Health-Minister)प्रफुल्ल पानसेरिया(prafull panaseriya) यांनी सांगितले की, 184 रुग्णांच्या रक्ताचे नमुने तपासण्यात आले, त्यापैकी 35 लोक या विषाणूचे पॉझिटिव्ह आढळले, ज्यात संशयित प्रकरणांचा समावेश आहे. प्रकरणांमध्ये झपाट्याने होणारी वाढ पाहून, गुजरातच्या आरोग्य विभागाने देखरेख, तपासणी आणि पाळत ठेवण्याचे काम तीव्र केले आहे जेणेकरून संसर्ग लवकर पकडला जाईल आणि पुढे पसरू नये. त्याची लक्षणे आणि ते कसे टाळायचे ते जाणून घेऊया.
चांदीपुरा व्हायरस म्हणजे काय? (Chandipura-virus)
चंदिपुरा विषाणू हा दुर्मिळ परंतु प्राणघातक विषाणू आहे, या विषाणूमुळे मेंदूला सूज येते, ज्याला तीव्र एन्सेफलायटीस सिंड्रोम (AES) म्हणतात. त्याची काळजी न घेतल्यास ते लवकर धोकादायक ठरू शकते. हा विषाणू (Rhabdoviridae) कुटुंबातील आहे आणि प्रामुख्याने 15 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांना प्रभावित करतो. हे 1965 मध्ये महाराष्ट्रातील चांदीपुरा गावात पहिल्यांदा ओळखले गेले, म्हणून त्याचे नाव चांदीपुरा. हा विषाणू प्रामुख्याने गुजरात,(Gujarat) महाराष्ट्र(Maharashtra) आणि आंध्र प्रदेश(Andhra-Pradesh) या भारताच्या मध्य आणि पश्चिम भागात दिसून येतो.
हा विषाणू कसा पसरतो?
हा विषाणू प्रामुख्याने वाळूच्या माशांच्या चाव्याव्दारे मानवांमध्ये पसरतो. सँडफ्लाय(Sandfly) ते पसरवते, ही छोटी माशी माणसाला चावते आणि विषाणू शरीरात पोहोचतो. हा विषाणू काही प्रकारच्या डासांच्या चाव्याव्दारे देखील पसरतो. हा विषाणू थेट व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे पसरत नाही, म्हणजेच तो स्पर्श, खोकल्यामुळे किंवा शिंकण्याने पसरत नाही.
या हंगामात अधिक धोका-
हा विषाणू पावसाळ्यात अधिक पसरतो, त्यामुळे पावसाळ्याच्या दिवसात त्याचे रुग्ण झपाट्याने वाढतात. खरं तर, सँडफ्लाय ओलाव्यामध्ये सहज वाढतो. सँडफ्लाय मुख्यतः मातीच्या भिंतींच्या भेगा, ओलसर मातीत, प्राणी राहतात अशा ठिकाणी आणि कचरा आणि घाण असलेल्या ठिकाणी राहतात.
चंदिपुरा व्हायरसची लक्षणे कोणती?
सुरुवातीची लक्षणे:
- अचानक उच्च ताप
- तीव्र डोकेदुखी
- उलट्या आणि मळमळ
- शरीर वेदना
- तीव्र थकवा आणि अशक्तपणा
नंतरचे न्यूरोलॉजिकल लक्षणे:
- दौरे
- गोंधळ किंवा चेतनामध्ये बदल
- खूप झोपणे
- चेतना गमावणे
- मेंदू मध्ये सूज
- गंभीर प्रकरणांमध्ये कोमा
मुले याला झपाट्याने बळी पडतात. उपचारास उशीर झाल्यास धोका वाढतो. चंडीपुरा विषाणू धोकादायक आहे कारण तो खूप वेगाने वाढतो. पूर्वीच्या उद्रेकांमध्ये, 50 ते 75 टक्के प्रकरणांमध्ये मुलांचा मृत्यू झाला आहे, त्यामुळे लवकर ओळख आणि तात्काळ रुग्णालयात नेणे गंभीर आहे.
कोणतीही लस किंवा विशेष उपचार आहे का?
अद्याप कोणतीही मान्यताप्राप्त लस किंवा विशिष्ट अँटीव्हायरल औषध उपलब्ध नाही, परंतु ते काही मार्गांनी टाळले जाऊ शकते-
- मच्छरदाणीचा वापर
- संध्याकाळी पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला
- घरात आणि आजूबाजूची स्वच्छता ठेवा
- मातीच्या भिंतींच्या भेगा बंद करा