8th-Pay-Commission-ICMR : आत्तापर्यंत, सुमारे 2700 कॅलरीजची पौष्टिक गरज पगार मोजण्यासाठी आधार मानली गेली आहे. नॅशनल कौन्सिल-जॉइंट कन्सल्टेटिव्ह मशिनरी (NC-JCM) च्या कर्मचाऱ्यांनी आपल्या मेमोरेंडममध्ये म्हटले आहे की, डॉ वॉलेस ऍक्रॉइड फॉर्म्युला पूर्वीच्या वेतन आयोगाने स्वीकारला होता. हे 2700 कॅलरीजवर आधारित होते. आता ते जुने झाले आहे.
8 वा वेतन आयोग: 8 व्या वेतन आयोगामध्ये फिटमेंट फॅक्टर, महागाई भत्ता (DA) आणि फॅमिली युनिट फॉर्म्युला सोबत, केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या पगारवाढीचा निर्णय घेण्यात एक नवीन ‘3490 कॅलरी’ प्रणाली देखील महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकते. हे सूत्र दूध, भाजीपाला, तृणधान्ये आणि इतर दैनंदिन गरजेच्या वस्तूंच्या किमती 3,490 कॅलरीजच्या निर्धारित पौष्टिक गरजेशी जोडते.
3,490 कॅलरी फॅमिली युनिट फॉर्म्युला (8th-Pay-Commission-ICMR)
वेतन निश्चितीदरम्यान ही पद्धत अवलंबावी, अशी मागणी कर्मचारी संघटनांनी 8 व्या वेतन आयोगाकडे केली आहे. तो म्हणतो की जुनी सूत्रे सध्याच्या राहणीमानाची किंमत अचूकपणे दर्शवत नाहीत. हा प्रस्ताव मान्य झाल्यास केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या पगारातील वाढ केवळ महागाई किंवा फिटमेंट फॅक्टरवर आधारित नाही, तर सामान्य जीवनमान राखण्याच्या वास्तविक खर्चावरही आधारित असू शकते. चला जाणून घेऊया ‘3490 कॅलरी’ फॉर्म्युला काय आहे आणि ते का महत्त्वाचे मानले जाते.
काय आहेत कर्मचारी संघटनांच्या मागण्या?
आत्तापर्यंत, सुमारे 2700 कॅलरीजची पौष्टिक गरज पगार मोजण्यासाठी आधार मानली गेली आहे. नॅशनल कौन्सिल-जॉइंट कन्सल्टेटिव्ह मशिनरी (NC-JCM) च्या कर्मचाऱ्यांनी आपल्या मेमोरेंडममध्ये म्हटले आहे की, डॉ वॉलेस ऍक्रॉइड (Dr-Wallace-Ackroyd)फॉर्म्युला पूर्वीच्या वेतन आयोगाने स्वीकारला होता. हे 2700 कॅलरीजवर आधारित होते. आता ते जुने झाले आहे. 8 व्या वेतन आयोगाने इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) च्या नवीनतम पोषण मानकांचा अवलंब करावा, असे संस्थेने सुचवले आहे.
ICMR पोषण मानके काय सांगतात?
ICMR आणि नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूट्रिशन (NIN) द्वारे जारी केलेल्या नवीन आहारविषयक मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये, व्यक्तीच्या शारीरिक हालचालींवर आधारित दैनंदिन कॅलरीची आवश्यकता वर्गीकृत करण्यात आली आहे. यानुसार, बैठी, मध्यम आणि जड क्रियाकलापांनुसार ऊर्जेची आवश्यकता बदलते.
19 ते 39 वर्षे वयोगटातील प्रौढांसाठी शिफारस केलेली दैनिक कॅलरी आवश्यकता:
आसीन
पुरुष: 2110 कॅलरीज
महिला: 1660 कॅलरीज
मध्यम क्रियाकलाप
पुरुष: 2710 कॅलरीज
महिला: 2130 कॅलरीज
भारी क्रियाकलाप
पुरुष: 3470 कॅलरीज
महिला: 2720 कॅलरीज
कर्मचारी संघटनांनी त्यांच्या मागण्या मुख्यत्वे जड क्रियाकलापांच्या म्हणजेच मानकांच्या आधारे मांडल्या आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की अनेक सरकारी नोकऱ्यांमध्ये फील्डवर्क, वारंवार प्रवास, कामाचे लांब तास, कामाच्या ठिकाणी ताण आणि शारीरिक श्रम यांचा समावेश होतो.
एआयएनपीएसईएफनेही प्रस्ताव मांडला
NC-JCM व्यतिरिक्त, ऑल इंडिया NPS एम्प्लॉईज फेडरेशन (AINPSEF) ने 8 व्या वेतन आयोगाला सादर केलेल्या मेमोरँडममध्ये कॅलरी आणि अन्न खर्चावर आधारित गणनाचे समर्थन केले आहे. फेडरेशनने म्हटले आहे की सध्याचे किमान वेतन महागाई आणि वाढत्या राहणीमानाच्या खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर कामगारांना पुरेशी भरपाई देत नाही. आयसीएमआरने सुचविलेल्या मानकांचा अवलंब करण्याची मागणीही संस्थेने केली आहे.
फेडरेशनने प्रस्तावित केले:
उपभोग युनिट: ₹6,000
5 कौटुंबिक युनिटसाठी: ₹३०,०००
यानंतर, सुमारे 58% महागाई भत्ता (DA) जोडल्यानंतर, ही रक्कम सुमारे ₹ 47,400 पर्यंत पोहोचते. आरोग्य, शिक्षण आणि आधुनिक जीवनशैलीशी संबंधित इतर खर्च समाविष्ट केल्यानंतर, फेडरेशनने दावा केला की वैज्ञानिक आधारावर निर्धारित किमान वेतन ₹ 55,000 ते ₹ 60,000 दरम्यान असावे.
किती लोक प्रभावित होतील?
8 व्या वेतन आयोगाचा केंद्रीय कर्मचारी, पेन्शनधारक आणि त्यांच्या कुटुंबांसह 1.1 कोटीहून अधिक लाभार्थींवर परिणाम होणार आहे. भारतात आतापर्यंत सात वेतन आयोग स्थापन करण्यात आले आहेत. पहिला वेतन आयोग जानेवारी 1946 मध्ये स्थापन करण्यात आला आणि तेव्हापासून दर 10 वर्षांनी नवीन वेतन आयोगाची स्थापना करण्यात आली. 3 नोव्हेंबर 2025 रोजी 8 व्या वेतन आयोगाची स्थापना करण्यात आली.