IMD-Monsoon-Forecast: जूनमध्ये ‘अल निनो’ सक्रिय झाल्याने सरासरीच्या 90 टक्के पावसाचा ‘IMD’चा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी चिंतेचा विषय
IMD Monsoon Forecast : हवामान खात्याने मान्सून 2026 चा सुधारित अंदाज जाहीर केल्यानंतर शेतकऱ्यांची भीती वाढली आहे. सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा शेतीवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
मुंबई : देशावर ‘अल निनो’ (‘El-Nino’)च्या धोक्यामुळे नागरिक चिंतेत आहेत. हवामान खात्याने जून महिन्याचा आणि संपूर्ण हंगामाचा नवा अंदाज जाहीर केला आहे. हवामान खात्याने 2026 च्या मान्सूनसाठी दीर्घ पल्ल्याचा अंदाज जाहीर केला असून त्यानुसार यंदा सरासरीच्या 90 टक्केच पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. एप्रिल महिन्यात हा आकडा 92 टक्के असण्याचा अंदाज होता. मात्र आता त्यात आणखी घट झाल्याने शेतकऱ्यांसमोर मोठे संकट उभे ठाकले आहे.
काय परिणाम होईल? (IMD Monsoon Forecast)
IMD ने शुक्रवारी जारी केलेल्या पत्रात असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे की जून महिन्यात ‘अल निनो'(‘El-Nino’) सक्रिय होईल. एल निनोचा प्रभाव हळूहळू वाढण्याची शक्यता आहे. दक्षिण-पश्चिम मोसमी पावसाचा अंदाज जून ते सप्टेंबर दरम्यान सरासरीच्या 90 टक्के असेल. यामध्ये चार टक्क्यांनी कमी-अधिक प्रमाणात निकाल दिसू शकतो. त्यामुळे जून महिन्यात सामान्यपेक्षा जास्त उष्मा येण्याची शक्यता आहे.
जून महिन्यात ईशान्य भारतात पावसावर फारसा परिणाम होणार नाही, पण सामान्य पाऊस होईल. मात्र मध्य आणि पश्चिम भारतात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडेल. याचा मोठा परिणाम महाराष्ट्रावर होणार आहे. त्याचा प्रभाव मध्य भारतात 43 टक्के आणि बिपालकामध्ये 45 टक्के असेल. जून 2026 मध्ये उत्तर प्रदेश,(Uttar-Pradesh) हरियाणा,(Haryana) पंजाब,(Punjab) बिहार,(Bihar) झारखंड,(Jharkhand) ओडिशा,(Odisha) छत्तीसगड,(Chhattisgarh, )गुजरात,(Gujarat,) आंध्र प्रदेश,(Andhra-Pradesh,) महाराष्ट्र, (Maharashtra) तेलंगणा,(Telangana,) हिमाचल प्रदेश (Himachal Pradesh)आणि तामिळनाडूमध्ये तीव्र उष्णता जाणवेल.
सध्या पॅसिफिक महासागरात अल निनोची परिस्थिती निर्माण होत आहे. नैऋत्य मान्सून (Southwest-Monsoon)दरम्यान ही प्रणाली भारतात पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. याचा मोठा परिणाम खरिपावर होणार आहे.
खराब कापणी प्रभावित होईल
पश्चिम आशियातील संघर्षांमुळे अन्नधान्याच्या किमती वाढल्या आहेत. भारताला महागाईचा तडाखा बसला आहे. पावसाअभावी शेती उत्पादनावर मोठा परिणाम होणार असून शेतकरी चिंतेत आहेत. पुढील काही आठवड्यात एल निनोची स्थिती कायम राहणार असून देशात उष्मा वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे कृषी उत्पादनावर ताण येऊ शकतो. वर्षाच्या उत्तरार्धात धान्य महाग होण्याची शक्यता आहे.
यावेळी ईशान्य भारतात सरासरीच्या ९४ ते १०६ टक्के पाऊस पडेल. परंतु देशाचा शेतीवर अवलंबून असलेला भाग, म्हणजेच मान्सून कोर झोनमध्ये कोरड्या हंगामाच्या तुलनेत कमी पाऊस पडण्याची अपेक्षा आहे. याशिवाय हिंदी महासागरातील द्विध्रुव सध्या तटस्थ आहे. संपूर्ण पावसाळ्यात ते तटस्थ राहणार असल्याने त्याचा परिणाम कमी असेल. जुलै महिन्यातील पावसाचा अंदाज हवामान विभाग जूनच्या शेवटच्या आठवड्यात जाहीर करेल.