Swelling-face-in-morning : अनेकवेळा असे घडते की जेव्हा आपण सकाळी उठतो तेव्हा आपला चेहरा फुगलेला दिसतो, जरी काहीवेळा हे सामान्य आहे, परंतु जर तुम्हाला ही समस्या वारंवार होत असेल तर तुम्ही काळजी घेणे आवश्यक आहे. यामागची कारणे जाणून घेऊया.
फुगीर चेहऱ्याची कारणे : अनेक वेळा असे घडते की सकाळी आपला चेहरा थोडा फुगलेला दिसतो, चेहऱ्यावर सूज येते. सकाळी उठल्याबरोबर तुमचा चेहरा सुजलेला किंवा फुगलेला दिसला तर झोप न लागणे, जास्त मीठ खाणे किंवा थकवा येणे याचा परिणाम म्हणून आपण त्याकडे दुर्लक्ष करतो. पण हे पुन्हा पुन्हा होणे ही केवळ एक छोटीशी समस्या नसून ती तुमच्या किडनीशी(Kidney) संबंधित काही समस्यांचे प्रारंभिक लक्षण देखील असू शकते. यामागची कारणे जाणून घेऊया. (Swelling-face-in-morning)
आपली किडनी रक्त शुद्ध करण्याचे, शरीरातील पाणी आणि क्षार यांचे संतुलन राखण्याचे आणि विषारी पदार्थ काढून टाकण्याचे काम करते. जेव्हा मूत्रपिंड (Kidney) योग्यरित्या कार्य करत नाही, तेव्हा शरीरात पाणी जमा होऊ लागते, ज्याला “द्रव धारणा” (fluid-retention)म्हणतात. हे साचलेले पाणी चेहऱ्यावर सूज येण्याच्या स्वरूपात दिसून येते, विशेषत: डोळ्यांभोवती, जे सकाळी अधिक दिसून येते.
सकाळी चेहऱ्यावर सूज येण्याचे प्रमुख कारण म्हणजे किडनीची फिल्टरिंग क्षमता नसणे. मूत्रपिंड कमकुवत असताना, अतिरिक्त द्रव आणि सोडियम शरीरातून बाहेर पडू शकत नाहीत. जेव्हा आपण रात्रभर झोपतो तेव्हा हा द्रव चेहरा आणि डोळ्याभोवती जमा होतो, त्यामुळे सकाळी चेहरा सुजलेला दिसतो. ही सूज काही तासांत स्वतःहून कमी झाली तर ठीक आहे, पण जर ती दररोज होत असेल किंवा हळूहळू वाढत असेल तर त्याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नये.
या लक्षणांकडे लक्ष द्या- (Swelling-face-in-morning)
अनेक वेळा लोकांना असे वाटते की केवळ चेहऱ्यावर सूज येणे हे मूत्रपिंडाच्या आजाराचे लक्षण आहे, परंतु काही इतर लक्षणे देखील त्याच्याशी संबंधित असू शकतात. जसे पायांना सूज येणे, वारंवार किंवा कमी लघवी होणे, लघवीमध्ये फेस येणे, शरीरात थकवा येणे, भूक न लागणे किंवा रक्तदाब वाढणे, या लक्षणांसह सकाळी चेहरा सुजलेला असेल तर ते मूत्रपिंडाच्या समस्या दर्शवू शकतात.
आजकाल जीवनशैलीशी संबंधित आजार जसे मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब हळूहळू किडनी खराब करतात, अशा लोकांमध्ये सकाळी चेहऱ्यावर सूज येणे हे लवकर लक्षण असू शकते, त्यामुळे जर तुम्हाला आधीच शुगर किंवा बीपीची समस्या असेल तर अशा लक्षणांना आणखी गांभीर्याने घेतले पाहिजे.
नेहमी काळजी करण्याची गरज नाही –
तथापि, चेहर्यावरील सूज याचा अर्थ नेहमीच मूत्रपिंडाचा आजार होत नाही. काहीवेळा जास्त मीठ खाणे, रात्री खूप पाणी पिणे, ऍलर्जी, सायनसची समस्या किंवा झोप न लागणे ही देखील कारणे असू शकतात, परंतु फरक असा आहे की या कारणांमध्ये सूज तात्पुरती असते आणि ती लवकर बरी होते, तर किडनीशी संबंधित सूज वारंवार येते आणि हळूहळू वाढू शकते.
अशा परिस्थितीत, सर्वप्रथम, आपल्या शरीराचे संकेत समजून घेणे शिका, जर तुम्हाला दररोज सकाळी तुमच्या चेहऱ्यावर सूज येत असेल, तर ते हलके घेऊ नका. प्राथमिक आरोग्य तपासणी करा, ज्यामध्ये किडनी फंक्शन टेस्ट (KFT), मूत्र चाचणी आणि रक्तदाब चाचणी समाविष्ट आहे. या चाचण्या त्वरीत आणि सहज सांगू शकतात की तुमची किडनी व्यवस्थित काम करत आहे की नाही.
या गोष्टींकडे लक्ष द्या-
आपल्या जीवनशैलीत छोटे-मोठे बदल करणे खूप महत्त्वाचे आहे. मीठाचे सेवन कमी करा, प्रक्रिया केलेले अन्न आणि पॅक केलेले अन्न यापासून दूर रहा कारण त्यात सोडियमचे प्रमाण जास्त असते, दररोज पाणी प्या, परंतु आवश्यकतेपेक्षा जास्त पाणी पिऊ नका. नियमित व्यायाम करा, ज्यामुळे शरीरातील द्रव संतुलन राखले जाते आणि रक्त परिसंचरण सुधारते.
डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वेदनाशामक किंवा इतर औषधांचा अतिरेकी वापर मूत्रपिंडांना हानी पोहोचवू शकतो, म्हणून स्वत: ची औषधोपचार टाळा आणि कोणतेही औषध घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
किडनीची समस्या वेळेवर आढळून आल्यास, सुरुवातीच्या टप्प्यातच त्यावर नियंत्रण मिळवता येते, पण त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास पुढे ती क्रॉनिक किडनी डिसीज (CKD) सारख्या गंभीर स्थितीत बदलू शकते, ज्यासाठी डायलिसिस किंवा प्रत्यारोपणाची गरज भासू शकते.
शेवटी, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की आपले शरीर आपल्याला लहान सिग्नल देते. सकाळी चेहऱ्यावर सूज येणे हे देखील असेच एक लक्षण असू शकते, ही केवळ कॉस्मेटिक समस्या आहे असे समजून त्याकडे दुर्लक्ष करू नका, तर त्यामागील कारण जाणून घेण्याचा प्रयत्न करा. वेळेवर चाचणी आणि योग्य काळजी घेतल्यास, आपण मोठे आजार टाळू शकता.